Türkiye’de bankalardaki mevduat artışı, üst gelir grubunun lehine belirgin bir biçimde şekilleniyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre, 2025’in ilk dokuz ayında Türkiye’deki toplam mevduat yüzde 32.2 artarak 23 trilyon 234 milyar 239 milyon TL’ye ulaştı. Ancak bu büyümenin önemli bir kısmı, finansal varlıklarının büyük bölümünü üst gelir grubuna kaydırarak, gelir dağılımındaki dengesizlikleri daha da derinleştiriyor.
Mevcut durumda, 1 milyon TL ve üzeri mevduata sahip yaklaşık 2.5 milyon kişi, toplam mevduatın yüzde 80.6’sını elinde bulunduruyor. Bu oran 2020’de yüzde 56.7, 2021’de yüzde 63, 2022’de ise yüzde 69.3 olarak kaydedilmişti. Milyonerlerin bu payı, 2023 sonunda yüzde 75.5’e, 2024’te ise yüzde 77.8’e yükseldi. Yüksek faiz getirileri, kur korumalı ürünler ve döviz bazlı varlıklar, bu uçurumu derinleştiren etkenler arasında yer alıyor.
ZİRVEDE TOPLANIYOR
Bankacılık sistemindeki 188.8 milyon mudiden 2.5 milyon kişi, TL, döviz ve kıymetli maden hesaplarında toplam 18.7 trilyon TL tutmaktadır. Bu grubun hesaplarındaki ortalama mevduat 7.43 milyon TL civarındayken, sistemdeki 170 milyondan fazla hesabın bakiyesi 10 bin TL’nin altında kalmaktadır. Bu hesapların toplam büyüklüğü yalnızca 132 milyon 400 bin TL olarak kaydedildi. Bu kesimde ortalama mevduat tutarı 778 TL seviyesinde kaldı.
Küçük tasarruf sahipleri, 2020’de toplam mevduattan aldıkları yüzde 4.3’lük payın, 2025’te yüzde 0.57’ye kadar gerilemesiyle, sayı olarak kalabalık olmalarına rağmen, finansal birikimleri neredeyse yok sayılır hale geldi. 10 bin-50 bin TL aralığında hesapları bulunanlar, toplam mevduatta yüzde 1.9 paya sahip ve hesaplarındaki ortalama miktar 24 bin 999 TL olarak kaydedilmiştir.
Orta sınıfın payı eriyor
BDDK verilerine göre, daha geniş bir alt-orta sınıfı temsil eden 10.2 milyon mudinin 50 bin-250 bin TL aralığındaki hesaplarında toplam 1.24 trilyon TL bulunmaktadır. Bu grup, toplam mevduattan yalnızca yüzde 5 pay alıyor. Mudilerin hesaplarındaki ortalama tutar 121.650 TL düzeyindeyken; 250 bin-1 milyon TL aralığındaki hesaplarda ise 5.1 milyon müşteri 2.7 trilyon TL tutmaktadır. Bu hesaplar, toplam mevduatın yüzde 11.6’sını temsil etmektedir.
