Ev sahibi–kiracı anlaşmazlıkları Türkiye’de her geçen yıl artmakta ve kiralama süreçlerinde istenen şartlar giderek zorlaşmaktadır. Son dönemde dikkat çeken bir uygulama, ev sahiplerinin 12 aylık kira sözleşmesinin her ayı için ayrı bir senet talep etmesidir.
SENETLE KİRA YASAL MI?
Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Ali Güvenç Kiraz, ev sahiplerinin kira borcunu güvence altına almak amacıyla senet talep edebileceğini ve Yargıtay’ın bu talebi hukuka aykırı bulmadığını belirtmektedir. Kiraz, “Mal sahibi kira borcunu garanti altına almak amacıyla senet talep edebilir. Yargıtay, senet talep etmesinde herhangi bir hukuka aykırılık görmüyor” açıklamasında bulundu.
Bazı ev sahipleri bu uygulamayı teminat olarak tanımlarken, diğerleri “kira alamama riskine karşı senet şart” görüşünü savunuyor. Ancak uzmanlara göre, kiracılar her talep edilen senede imza atmak zorunda değildir.
KİRA VE DEPOZİTO DIŞINDA SENET TALEP EDİLEMEZ
Depozito senedi üç ayı geçememektedir. Kiraz, bu konuda önemli bir uyarıda bulunarak, “Depozito için verilecek olan senedin, üç aylık kira bedelini geçemeyeceğine” dikkat çekti ve bu sınırın aşılması durumunda senedin geçerliliğinin kalmayacağını vurguladı.
Kiraz ayrıca, “Bunun haricinde herhangi bir alacak kalemi için; demirbaşlar ve eşyalar için apartman aidat borçları gibi borçlar için senet düzenlemek zorunda değildir” ifadesini kullandı. Uzmanlar, üç aydan fazla senet talebinin Türk Borçlar Kanunu’ndaki “kiracı aleyhine düzenleme yasağı” kapsamına girdiğini belirtmektedir.
Ev sahiplerinin artan talepleri, kiracılar üzerinde baskı oluşturmakta ve yeni senet şartı sayesinde birçok kiracı kendini güvensiz hissetmekte, bu durum da utanç duygusuna yol açmaktadır.
KİRACILAR SENET İMZALAMADAN ÖNCE NELERE DİKKAT ETMELİ?
Kiracılar, senet imzalamadan önce iki büyük riskle karşılaşmaktadır. Kiraz, “- Hem kira borcunu ödeme riski ortaya çıkar, hem de senetleri ödeme riski doğar. İki borç için aynı anda ödeme yapma durumu oluşabilir” şeklinde açıklamada bulundu.
Kiraz, “Kira borcuna yönelik verilen senetlerin, mutlaka kira sözleşmesinin içine veya ek protokole yazılması gerekir. Senet numaraları, tarihleri ve vade tarihleri açık bir şekilde belirtilmelidir” diyerek kiracılara önemli bir uyarıda bulundu.
SENET TALEBİ YASAL AMA SINIRLARI VAR
Kira ilişkilerinde senet talebi tamamen yasak olmasa da kapsamı oldukça sınırlıdır. Uzmanlar, kiracıların imza atmadan önce hem sözleşmeyi hem de senetleri dikkatlice incelemeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Aksi halde, kiracılar aynı borç için iki kez ödeme riskiyle karşı karşıya kalabilir.
