Türkiye’de hayat pahalılığı ve mevcut ekonomik koşullar, çocuk sahibi olma kararlarını etkiliyor. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, verilen tüm olumsuzluklara rağmen, vatandaşları en az 4-5 çocuk yapmaları yönünde teşvik etmeye devam ediyor. Ancak son altı içinde çocuk temel gıda maddelerine gelen yüksek zamlar bu çağrıyı sorgulatıyor; örneğin, çocuk sütü fiyatları yüzde 50, bebek bezleri yüzde 52 ve bebek bisküvileri yüzde 40 arttı.
İHTİYAÇ VE YARDIMLAR ZATEN YETERSİZ
Market raflarında emzik gibi ürünlerdeki fiyat artışı yüzde 70’i bulurken, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’ndan yardım alan çocuk sayısı 2012 yılında 37 bin 295 iken, 2025’te 195 bine yükseldi. Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, 3 milyondan fazla çocuk eğitim çağında olmasına rağmen okula gidemiyor. Eğitim-İş’in raporuna göre ise çocuk işçi sayısı 2022’de 619 bin iken, bu rakam 2023’te 759 bine, 2024’te ise 869 bine çıkmış durumda.
Ekonominin zorlukları ve düşük maaşlar, ailelerin çocuk sahibi olma isteğini büyük ölçüde engelliyor.
SUÇ ORANLARI ARTMAKTADIR
Çocukların yetiştirilmesi için gerekli olan maddi koşulların yanı sıra, Türk toplumunun karşılaştığı başka önemli sorunlar da var. Düşen eğitim kalitesi ve çocuk iş gücü istihdamına yönelik projeler gibi faktörler, bu sıkıntıları daha da derinleştiriyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, suça sürüklenen çocuk sayısı 2020 yılında 112 binken, bu rakam 2024’te 202 bine yükseldi. Ayrıca, emniyete mağdur olarak başvuran çocuk sayısı aynı süre içinde 179 binden 229 bine çıktı.
Çocuk sahibi olmaya teşvik, destek mekanizmalarının yetersizliği
Cumhurbaşkanı Erdoğan, çocuk sayısının artırılması yönünde sürekli bir teşvik vermesine rağmen, devletin çocuklar için sunduğu maddi destekler son derece kısıtlı kalıyor. 2025 bütçesinde öksüz ve yetim yardımı 600 TL olarak belirlenmişken, 2026 bütçesinde de aynı tutar korunuyor. Kız çocuklarının eğitim hayatına devam etmesi için verilen şartlı eğitim yardımı ise ilkokulda 100 TL, ortaokulda 150 TL olarak belirlenmiştir. Türkiye’de aşırı yoksulluk sınırı altında kalan vatandaş sayısı 11 milyon 877 bin 932’ye ulaşırken, 2026 yılında hane başına yapılacak yardım 5 bin 50 lira olarak planlanmaktadır. Bu, günlük 168 lira olmakta ve dört kişilik bir aile için kişi başı günlük 40 liraya denk gelmektedir.
