Türkiye’de doğurganlık oranlarının azalması üzerine, hükümet doğum izni süresini uzatma kararı aldı. TBMM’ye sunulan yeni yasa teklifiyle, doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılacak. Sağlıklı hamilelik süreçleri geçiren kadınlar, doğumdan önceki çalışma sürelerini 3 haftadan 2 haftaya indirerek, izinlerini doğum sonrasında daha uzun süre kullanma imkânı bulacaklar.
Babalık izninde de eşitlik sağlanıyor; işçiler için mevcut olan 5 günlük izin, memurlar seviyesine çıkarılarak 10 güne yükselecek. Ayrıca, koruyucu aile olan çalışanlar için de 10 günlük mazeret izni tanınacak.
DÜNYA ORTALAMASINA YAKLAŞILIYOR
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, dünya genelinde ücretli doğum izni süresi ortalama 24.7 haftadır. Türkiye, yeni düzenleme ile bu ortalamaya yaklaşacak. Ancak bazı ülkelerde bu süre çok daha uzundur; örneğin Gürcistan’da 104, Bulgaristan’da 58, İngiltere ve Avustralya’da ise 52 haftadır.
Doğum izninin önemi sadece süresiyle değil, aynı zamanda çalışanların bu süreçte alacağı ücretle de ölçülmektedir. Bebek masrafları düşünüldüğünde, izin süresince sağlanacak maddi destek, aile bütçesi açısından kritik bir rol oynamaktadır.
RAPOR PARASINDA BÜYÜK FARK
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), işçi ve esnaf kadınlara doğum izni sırasında geçici iş göremezlik ödeneği sağlıyor. Bu ödenek, işçinin son 12 aylık prime esas kazancının üçte ikisi kadar gerçekleştiriliyor. Buna karşın, kamu sektörü çalışanı kadınlar doğum izninde neredeyse ücretlerinin tamamını almaya devam ediyor.
Örnek vermek gerekirse, ücreti 1.5 asgari ücret olan bir işçi kadın 24 haftalık izin süresi boyunca yaklaşık 155 bin TL alırken, memur kadın neredeyse tamamını almaktadır. Bu durum, işçi sınıfından kadınların doğum sonrası mali durumunu olumsuz yönde etkilemektedir.
MAMURLARA YAKINLAŞTIRMA MÜMKÜN
Devlet Memurları Kanunu’na göre memurlar, doğum izni süresince mali ve sosyal haklarını kaybetmemektedir. Bazı ek ödemeler hariç olmak üzere, memurların ücretleri güvence altındadır. Oysa işçi kadınlar, aynı süre için yalnızca ücretlerinin yüzde 56’sını alabilmektedir.
SGK verilerine göre, 2025 yılında 410 bin 45 4/a’lı (SSK) kadına 12.65 milyar TL, 10 bin 255 4/b’li (BAĞ-KUR) kadına ise 291 milyon TL tutarında geçici iş göremezlik ödeneği sağlanmıştır. Bu harcamalar SGK’nın toplam bütçesinin küçük bir kısmını oluştursa da, artan doğum yapma oranları bu kadınların bütçelerine anlamlı bir katkı sağlayabilir.
