Yedi Avrupa ülkesi, Avrupa Birliği’nin Rusya ve Belarus’tan yaptığı ithalatı kademeli olarak durdurmayı öneriyor. Almanya, Finlandiya, İsveç, Letonya, Litvanya, Estonya ve Polonya tarafından hazırlanan “Güvenlik için Ticaret” adlı belgede, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın üçüncü yılında dahi AB’nin bu ülkelerden yüksek düzeyde mal satın aldığına dikkat çekiliyor. Belgeye göre, bu ticaret Moskova’ya önemli finansal kaynaklar sağlayarak savaş makinesini dolaylı biçimde destekliyor.
Sektörel vergilerle ticaretin azaltılması önerisi
Belge, Rusya ve Belarus’tan yapılan ithalatın aşamalı olarak azaltılması için üç temel sektöre odaklanıyor: demir-çelik, inorganik kimya ve potasyum gübreleri. Rusya’nın AB’ye çelik ihracatının 2028’e kadar yaptırımlardan muaf olmasının sektörde haksız rekabete yol açtığı, yeni vergilerle bu boşluğun kapatılabileceği belirtiliyor. Kimya ürünleri ithalatında ise ABD, Kanada, İsrail ve Ürdün gibi alternatif tedarikçilerin devreye alınması tavsiye ediliyor. Ayrıca, potasyum gübrelerinde Rusya ve Belarus’a uygulanan kota ve vergilerin yeniden düzenlenmesi öneriliyor.
Ekonomik güvenlik ve stratejik bağımsızlık
Belge, enerji, çelik ve kimya gibi sektörlerdeki bağımlılığın AB’nin stratejik özerkliğini zayıflattığını vurguluyor. Yaptırımların 19 paketine rağmen, Rusya hâlâ AB pazarından milyarlarca avro kazanmaya devam ediyor. Bu durumun hem ekonomik güvenliği hem de Ukrayna’ya desteğin sürdürülebilirliğini tehdit ettiği belirtiliyor. AB içinde artan sayıda ülke, ticaret politikalarını güvenlik perspektifinden yeniden şekillendirme çağrısı yapıyor.
Yeni vergilerle dayanışma ve birlik sınavı
“Güvenlik için Ticaret” girişimi hukuken bağlayıcı olmasa da, AB Komisyonu’na yeni vergi tekliflerini hızla hazırlama çağrısı yapıyor. Ancak bunun için siyasi irade ve birlik şart. Rusya ile ekonomik bağlarını koruyan ülkelerin direnci, sürecin en büyük zorluğu olarak görülüyor. Buna karşın, vergiler klasik yaptırımların aksine oybirliği yerine nitelikli çoğunlukla kabul edilebileceği için, bu adım Kremlin’e ekonomik baskıyı artırmanın daha etkili bir yolu olarak değerlendiriliyor.
Avrupa ticaret politikasında yeni yön
Yeni sektörel vergiler, AB’nin ticaret politikasını güvenlik sisteminin bir parçasına dönüştürme yönünde atılmış önemli bir adım olarak görülüyor. Amaç yalnızca ekonomik ilişkileri düzenlemek değil, aynı zamanda Avrupa sanayisini güçlendirmek ve otoriter rejimlere olan bağımlılığı azaltmak. Bu yaklaşım, AB’nin uzun vadede hem kendi çıkarlarını korumasına hem de Ukrayna’ya desteğini somut biçimde sürdürmesine yardımcı olabilir.
