Çinli bilim insanları, zamanı algılamamızda devrim yaratacak önemli bir teknolojik başarıya imza attı. Geliştirilen yeni stronsiyum optik kafes saati, o kadar yüksek bir hassasiyete sahip ki, evrensel saniye tanımını yeniden yazmaya hazırlanıyor. Eğer bu saat evrenin başlangıcından beri çalışıyor olsaydı, milyarlarca yıl süresince yalnızca bir saniyelik hata yapardı.
30 MİLYAR YILDA SADECE 1 SANİYE
Geleneksel atom saatlerinin çok ötesinde olan bu cihaz, saniyeyi 19 ondalık basamağa kadar ölçebiliyor. Mevcut sezyum-133 atomuna dayalı standartlarda saniye, yaklaşık 9 milyar titreşimle belirlenirken; yeni stronsiyum saati, görünür ışık frekanslarını kullanarak saniyede tam 700 katrilyon “tik” üretiyor. Bu muazzam veri hızının, ölçümlerdeki belirsizliği neredeyse sıfıra indirdiği ifade ediliyor.
SANİYE TANIMINDA YENİ DÖNEM
Tarihsel olarak, saniye bir günün 86.400’de biri olarak tanımlanmıştı. Ancak Dünya’nın dönüş hızının sabit olmaması, bu yöntemi hassas bilimsel çalışmalar için yetersiz hale getirdi. 1967 yılında geçilen atomik tanım ise günümüz teknolojisinin gereksinimlerini karşılayamamaktadır. Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (USTC) araştırmacıları, ulaştıkları bu doğruluk seviyesinin SI (Uluslararası Birimler Sistemi) saniyesinin yeniden tanımlanması için gereken kriterleri fazlasıyla karşıladığını belirtmektedirler.
KARANLIK MADDE ARAŞTIRMALARI ÜZERİNDE YENİ BİR BAKIŞ
Bu saat, yalnızca zamanı ölçmekle kalmayacak, aynı zamanda evrenin en büyük gizemlerinden biri olan karanlık maddeyi araştırmak için bir dedektör görevi görecektir. Ayrıca, Dünya’nın yerçekimi alanındaki en küçük değişimleri saptayarak “göreli jeodezi” alanında önemli bir devrim yaratması beklenmektedir.
RESMİ TANIM İÇİN GLOBAL İŞBİRLİĞİ ŞART
Saniyenin resmi olarak yeniden tanımlanabilmesi için dünya genelinde en az üç farklı kurumda aynı hassasiyette optik saatlerin çalışması gerekmektedir. Çin’in geliştirdiği bu model ile birlikte gerekli eşik aşılmaya başlamıştır. Uzmanlar, Ekim ayındaki zirvede hazırlıkların başlayacağını ve saniyenin yeni tanımının resmi olarak 2030 yılındaki 29. CGPM toplantısında yürürlüğe girmesinin beklendiğini bildirmiştir.
