ABD Donanması’nın en yeni nükleer uçak gemisi USS Gerald R. Ford (CVN-78), gelişmiş teknolojisine rağmen ciddi bir tuvalet sorunuyla karşı karşıya. NPR’ın bildirdiğine göre, geminin vakumlu atık toplama ve taşıma sistemi (VCHT), ilk arızaların tespit edildiği beş yıl sonra bile sık sık tıkanıyor.
20 LİRALIK SORUN AŞILAMIYOR
Yaklaşık 13 milyar dolara mal olan ve 2023 yılında faaliyete geçen USS Gerald R. Ford’un sistemi, kruvaziyerlerde kullanılan benzer vakumlu tuvaletlerle çalışıyor. Su tüketimini azaltmak amacıyla tasarlanan sistem, pratikte ABD Donanması için ciddi sorunlar yaratmış durumda. Umumi tuvaletlerde 20 liraya giderilen bu insan ihtiyaçları, gemi mürettebatı için kabus haline gelmiş.
ABD Donanması’nın bu sorunu geçmişte de yaşadığı dikkate değer. Nimitz sınıfının en son gemisi olan USS George H. W. Bush (CVN-77), vakumlu kanalizasyon sisteminin ilk uygulandığı uçak gemisiydi.
PAHALI VE KARMAŞIK BİR ÇÖZÜM
2011’de, bu gemideki 423 tuvalet iki kez aynı anda devre dışı kalmıştı. O dönemde denizciler duş almak, endüstriyel lavabolar ve şişeler kullanmak zorunda kalmış, bu durum sağlık sorunlarına yol açmıştı. The Washington Post’ta yayımlanan haberlerde bu durum detaylandırıldı.
Yetkililer, arızaların sebebini personelin klozetlere “uygunsuz nesneler” atmasına bağlamıştı. Kıyafetlerden hijyen ürünlerine, çatal-kaşıktan temizlik sopalarına kadar birçok eşya borularda tıkanmaya neden olduğu ifade edildi.
ABD Sayıştay’ının (GAO) Mart 2020 tarihli raporuna göre, USS Gerald R. Ford’da yaklaşık 150 farklı bakım ve işletme sorunu tespit edilmiş olup, bunlar arasında 4 bini aşkın mürettebat için yetersiz kalan tuvalet sistemi de bulunmaktadır.
Donanma, sık sık yaşanan tıkanmaları çözmek için kanalizasyon hatlarını asitle temizlemek zorunda kalıyor. Her bir işlemin maliyeti 400 bin doların üzerine çıkıyor ve bu, yalnızca tersanelerde veya özel bakım üslerinde uygulanabiliyor. Açık denizde ise teknik ve çevresel nedenlerle uygulanması mümkün değil.
GÖREV SIRASINDA DA ARIZALAR SÜRÜYOR
USS Gerald R. Ford, yedi aydan fazla bir süredir denizde görev yapıyor. NPR’ın Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası kapsamında elde ettiği belgelere göre, Haziran 2023’ten bu yana mürettebat her gün VCHT sisteminin bir bölümünü onarmak veya açmak için çağrılıyor.
Donanmanın sunduğu çözümlerden biri, teknik ekip sayısını artırmak. Ancak bu durum, otomasyon yoluyla daha az personel hedefleyen bir gemi için daha büyük bir mürettebat gerektiği anlamına geliyor.
Tuvalet krizi, USS Gerald R. Ford’daki beklentileri karşılamayan tek yenilik değil. Daha önce mühimmat asansörlerindeki arızaların giderilmesi aylar sürmüş ve eski ABD Başkanı Donald Trump, elektromanyetik uçak fırlatma sistemlerine yönelik eleştirilerde bulunarak buharla çalışan eski sistemlere dönülmesi çağrısı yapmıştı.
