Türkiye, Avrupa Birliği’nin 150 milyar euroluk (7.3 trilyon TL) yeni savunma kredi mekanizması olan Avrupa için Güvenlik Eylemi (Safety Action for Europe / SAFE) fonuna katılmayacağını açıkladı. Ankara, 30 Kasım tarihine yetişemediği için sürecin dışında kalacak.
Avrupa Komisyonu sözcüsü, Brüksel’de Türkiye ve Güney Kore’nin başvurularının hala değerlendirildiğini bildirdi; ancak iki ülkenin başvurularının “zamanında sonuçlanmayacağını” ifade etti.
Yunanistan ve Güney Kıbrıs, Türkiye’nin bu anlaşmaya dahil edilmemesinde belirleyici rol oynadı. Almanya ise Türkiye’nin programa dahil edilmesi konusunda destek veren ülke oldu.
YUNANİSTAN VE GÜNEY KIBRIS ARAYA GİRDİ
Alman Dışişleri Bakanı Johannes Wadhepul, Türk mevkidaşı Hakan Fidan ile gerçekleştirdiği görüşmede, Berlin’in bu konudaki tutumunu yineledi.
Wadhepul, SAFE’in önemli NATO ortakları olarak Türkiye ve İngiltere’ye açılması gerektiğini vurguladı.
Mekanizmaya AB üyesi olmayan müttefik ülkeler katılabiliyor ancak tüm AB ülkelerinin rızası şart. Türkiye’nin başvurusunun engellerle karşılaşacağı daha önce biliniyordu. AB yetkilileri, Temmuz’da sunulan talebin Yunanistan ve Güney Kıbrıs’tan veto alabileceğini belirtmişti.
Bu nedenle Komisyon, Türkiye’nin başvurusunu onay için üye ülkelere hiç iletmedi. Türkiye, SAFE’e doğrudan katılamasa da AB ülkeleriyle ikili savunma projelerinde yer alabilir. Ancak SAFE fonlu projelerde üçüncü ülke payı yüzde 35 ile sınırlıdır.
İNGİLTERE DE KATILMAYACAK
SAFE’e katılacak 19 üye ülke, Pazar gününe kadar ulusal programlarını sunacak. Komisyonun bu planları Aralık ortasında değerlendirmesi ve yıl bitmeden ilk ödemelerin yüzde 15’e kadar başlaması bekleniyor.
Mekanizmaya katılımı düşünülüyordu; ancak İngiltere’nin AB’nin katılım için istediği mali bedeli kabul etmemesiyle bu olasılık ortadan kalktı. AB, bu bağlamda 6.75 milyar Euro’ya kadar katkı talep etti, fakat İngiltere yalnızca 82 milyon Euro önerdi ve bu teklif üye ülkeler tarafından reddedildi.
