ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran ile yeni bir müzakere süreci başlatmak için girişimlerde bulunuyor. Axios’un haberine göre, Washington’da gerçekleştirilen tartışmalar, potansiyel müzakereciler, arabuluculuk mekanizmaları ve güven artırıcı önlemler üzerine odaklanmış durumda.
TRUMP’IN KAPSAMLI HEDEFLERİ
İki üst düzey ABD’li yetkiliye dayanan habere göre, Trump, herhangi bir anlaşmanın yalnızca nükleer meselelerle sınırlı kalmaması gerektiğini savunuyor. Başkanın gündeminde, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması, İran’ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokları, balistik füze programı ve Tahran’ın bölgedeki etkisi gibi kritik konular öncelikli olarak yer alıyor.
ARABULUCULUK GİRİŞİMLERİ
Washington ve Tahran arasında henüz doğrudan bir iletişim sağlanmış değil. Ancak Mısır, Katar ve Birleşik Krallık, İran’a mesaj iletmiş durumda. Kahire ve Doha’nın verdiği sinyaller, Tahran’ın müzakerelere sıcak baktığı yönünde. Diğer yandan, İran, ateşkes ve düşmanlıkların sona ermesine dair garanti ve tazminat gibi “zorlayıcı” şartlar talep ediyor.
MASADAKİ TEMEL TALEPLER
ABD’li yetkililer, Tahran’ın karşılaması gereken altı ana talebi şu şekilde sıraladı:
- Füze programının beş yıl süreyle askıya alınması.
- Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulması.
- Natanz, İsfahan ve Fordo’daki reaktörlerin kapatılması.
- Nükleer teknoloji üzerinde sıkı dış denetimlerin kabul edilmesi.
- Bölgesel füze envanterinin bin adet ile sınırlandırılması.
- Hizbullah, Husiler (Ensarullah) ve Hamas’a verilen desteğin kesilmesi.
İRAN’IN TUTUMU VE GÜVEN SORUNLARI
İran, bu taleplerin çoğunu daha önce reddetti. Tahran yönetimi, müzakere sonrası İran varlıklarının hedef alınmasıyla ilgili geçmişte yaşananları dikkate alarak, bu konuda temkinli davranıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı’nda istikrarın sağlanması için ABD ve İsrail’in saldırılarını durdurması ve gelecekte saldırı yapılmayacağına dair taahhüt vermesi gerektiğini ifade etti.
ARABULUCU ÜLKE BELİRSİZLİĞİ
Aynı haberde, Washington’ın İran’daki gerçek müzakere yetkisini ve hangi ülkelerin güvenilir arabulucu olabileceğini analiz ettiği vurgulanıyor. Geçmişteki nükleer görüşmelerde Umman öne çıkarken, ABD’nin bu kez Gazze sürecindeki arabuluculuğu ile dikkat çeken Katar’a odaklandığı ifade ediliyor.
