İran’ın Sistan-Belucistan eyaletinde bulunan Taftan Yanardağı’nda gerçekleştirilen son ölçümler, yer altındaki sıcak gaz ve sıvıların yoğunlaştığını ortaya çıkardı. Bilim insanlarına göre, bu durum yaklaşık 5 kilometre derinlikteki magmanın yüzeye doğru baskı yapmasından kaynaklanıyor.
Kraterden Duman, Kül ve Gaz Çıkışları
2024 yılında bölgeden gelen raporlar, kraterden duman, kül ve gaz çıkışlarının meydana geldiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu emisyonların artan jeotermal aktivitenin belirgin bir işareti olduğunu vurguluyor.
Araştırma başyazarı ve volkanolog Pablo González, Live Science’a yaptığı açıklamada, “Taftan artık sönmüş bir yanardağ değil; uyuyan bir volkan olarak değerlendirilmelidir. Şu anda bir patlama beklemiyoruz, ancak yer altında ciddi bir basınç birikimi söz konusu” ifadelerini kullandı.
Uydu Verileri ile Belirleme
Bilim insanları, atmosferik parazitleri ortadan kaldırmak için geliştirilmiş ‘common-mode filter’ adlı yeni bir uydu analiz yöntemiyle yer hareketlerini yüksek doğrulukla izledi. Elde edilen verilere göre, deformasyon kaynağı zirvenin 470 ila 630 metre derinliğinde bulunuyor.
Volkanın doğu ve batı yamaçlarında yer değiştirmeler tespit edildi. Araştırmacılar, bu hareketliliğin yağış veya depremlerle açıklanamayacağını, tamamen volkanik dinamik süreçlerden kaynaklandığını ifade ediyor.
Panik Değil, Ancak Uyarı
Uzmanlar, zirvede gözlenen kabarmanın ardından herhangi bir çökme olmamasının, yer altındaki basıncın hala devam ettiğinin bir göstergesi olduğuna dikkat çekiyor. Bu, bölgenin potansiyel tehlike altında olduğunu ortaya koyuyor.
González, araştırmanın amacının paniğe yol açmak olmadığını belirterek, “Bu çalışma İran’daki yetkililere yönelik bir erken uyarı niteliğindedir. Bölge sürekli izlenmelidir,” dedi.
Bölgedeki Risk ve Konum
Deniz seviyesinden yaklaşık 4 bin metre yükseklikte bulunan Taftan Yanardağı, Pakistan sınıra yakın Sistan-Belucistan bölgesinde yer alıyor. En yakın yerleşim yeri olan Khash kentine 130 kilometre, Zahedan’a ise 160 kilometre mesafede. Pakistan tarafındaki Taftan kasabası yaklaşık 100 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
Makran Volkanik Kuşağı’nın Yeniden Değerlendirilmesi Gerekiyor
Bilim insanları, Taftan’daki bu hareketliliğin sadece İran’ı değil, Pakistan’a kadar uzanan Makran volkanik kuşağının da yeniden incelenmesini gerektirdiğini vurguluyor.
