Elon Musk’ın SpaceX şirketine ait Starlink uydularının yörüngeden düşmesi, atmosfere karışan metal parçaları ile gezegenin ekolojik dengesini tehdit ediyor. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden bilim insanı Jonathon McDowell, “Her gün gökyüzünden demir yağıyor. Bu sadece başlangıç. Daha beter olacak,” uyarısında bulundu.
STRESORFER ZARAR GÖRÜRSE İŞİMİZ ZOR
McDowell, her gün bir ila iki Starlink uydusunun atmosferde yanarak yok olduğunu belirtiyor. Bunun yanında alüminyum, lityum ve bakır gibi toksik metaller de atmosfere salınıyor. McDowell, “Eğer stratosfer zarar görürse, ozon tabakası zayıflar. Bu da yeryüzüne ulaşan zararlı ultraviyole ışınlarının artmasına yol açar. Cilt kanseri, katarakt ve göz hasarları kaçınılmaz olur,” diyerek geri dönüşü olmayan bir sürecin başladığını vurguladı.
UYDU SAYILARI ÇOK DAHA ARTACAK
SpaceX’in şu anda 8 binden fazla uydusu yörüngede bulunuyor. Şirket, bu yıl içinde 2 binden fazla yeni uydu daha fırlattı. ABD Federal Havacılık Dairesi (FAA), 2023’te Musk’ı uyarmış ve bu hızla devam edilirse 2035’e kadar ölümcül kazaların kaçınılmaz olacağını bildirmişti. Rapora göre, önümüzdeki yıllarda 28 bin parça tehlikeli enkazın atmosfere düşmesi bekleniyor.
ZİNCİRLEME UYDU ÇARPIŞMASI RİSKİ
McDowell, yörüngedeki nesne sayısının hızla artışının Kessler sendromu olarak bilinen zincirleme çarpışma riskini ortaya çıkardığını açıkladı. McDowell, “Planlanan 30 bin Starlink uydusunun sadece yüzde biri arızalansa, bu, 300 dev uydu eder. Bu durum, düşük Dünya yörüngesini kaosa sürüklemeye yeter,” diye belirtti.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nden (NOAA) kimyager Daniel Murphy, uyduların yanarken atmosfere saldığı metallerin ozon tabakasını inceltebileceğini ifade etti ve “Kimse bu uyduların stratosfer üzerindeki etkisini tam olarak hesaba katmıyor,” dedi. Murphy, yapılan ölçümlerde metal bileşiklerinin sülfürik asit aerosollerine karışarak ozonun parçalanmasına yol açabileceğini söyledi.
AÇIKLAMALAR SERTLEŞTİ
Avrupa Uzay Ajansı’ndan mühendis Adam Mitchell, geleceğin stratejisinin “uzayda geri dönüşüm ve yeniden kullanım” üzerine kurulması gerektiğini vurgularken, ASD Eurospace yöneticisi Pierre Lionnet daha sert bir açıklama yaparak, “SpaceX 30 yıl sonra devasa bir çevre sorununa yol açmış olacak,” dedi.
