Rusya, Batılı teknoloji firmalarıyla olan ilişkilerini gerilim noktasına taşıdı. Rusya’nın internet düzenleme kurumu Roskomnadzor, 11 Şubat 2026 itibarıyla 100 milyondan fazla kullanıcısı bulunan WhatsApp’ın ulusal alan adı sisteminden (NSDI) çıkarıldığına dair açıklama yaptı. Bu adımla birlikte, Rusya içerisinde WhatsApp’a erişim yalnızca VPN kullanılarak mümkün hale geldi.
WhatsApp, bu engelleme kararının ardından yaptığı açıklamada, Kremlin’in amacının halkı “Max” adlı devlet destekli uygulamaya yönlendirmek olduğunu iddia etti.
Max, Rusya’nın tanıttığı yerli mesajlaşma platformu olarak sadece bir iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda bankacılık, kamu hizmetleri (Gosuslugi) ve dijital kimlik doğrulama gibi işlevleri barındıran bir “süper uygulama” (super-app) olarak tasarlandı. Siber güvenlik uzmanları, Max’in uçtan uca şifreleme sunmadığını ve kullanıcı verilerinin devletin kontrolüne açık olduğunu öne sürüyor.
KREMLİN’DEN TEPKİ
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Meta’nın Rus yasalarını ihlal ettiğini belirterek, “Eğer Meta yasal gerekliliklere uyarsa ve yetkililerle diyaloga girerse, faaliyetlerin yeniden başlaması söz konusu olabilir. Ancak devam eden uzlaşmaz tavır, WhatsApp için geri dönüşü imkânsız hale getirebilir,” açıklamasında bulundu. Rus yetkililer, WhatsApp’ın dolandırıcılık ve dezenformasyon için kullanıldığını da ileri sürdü.
Bu kısıtlamalar yalnızca WhatsApp ile sınırlı kalmadı; Telegram uygulamasının hızı da yavaşlatılmaya başlandı. Moskova’daki bir mahkeme, yasaklı içerikleri kaldırmadığı gerekçesiyle Telegram’a 7 milyon ruble (yaklaşık 90 bin dolar) idari para cezası verdi. Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, “Rusya, vatandaşlarını sansür ve gözetim altında devlet uygulamalarına mahkûm etmek istiyor. Biz özgürlük ve gizlilik ilkelerimizin peşindeyiz,” diyerek tepki gösterdi.
2025 yılından itibaren Rusya’da tüm yeni cihazlara “Max” uygulamasının önceden yüklenmesi zorunlu hale getirilmişti. Instagram ve Facebook’un ardından WhatsApp’ın da yasaklanması, Rusya’nın küresel internetten koparak kendi “Egemen İnternet” (Runet) yapısını geliştirme sürecinde kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
