Finansal Engeller: Kurulma Süreci Aksıyor
11 Kasım 2025’te yayınlanan haberlere göre, Council of Europe öncülüğünde planlanan Special Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine (Ukrayna’ya Karşı Saldırı Suçuna Özel Tribunal) girişimi ciddi bütçe sıkıntılarıyla karşı karşıya. Projenin yıllık yaklaşık 75 milyon eur seviyesinde işletilmesi gerektiği, ek güvenlik ve tesis giderleriyle birlikte yükün daha da artacağı belirtildi.
ABD’nin müteşebbislere mali destek vermede isteksizliği ve Avrupa bağışçılarının başka destek yükümlülükleriyle karşılaşması, mekanizmanın zamanında devreye alınmasını tehlikeye atıyor.
Hukuki Boşluk: “Saldırı” Suçunu Kovalama Eksikliği
Mevcut uluslararası mekanizmalar, devletlerarası saldırı suçunun takibi konusunda sınırlı kalıyor. Zira çoğu hukuk sistemi bu tür suçlara bakmak üzere tasarlanmadı. Özel tribunal, yönetici düzeyindeki kişileri saldırı kararlarından dolayı sorumlu tutmayı hedefliyor. Ancak finansman ve katılımcı devlet sayısı yeterli olmazsa proje sembolik kalma riski taşıyor.
ABD’nin katılımının belirsizliği, üçlü koalisyonun meşruiyeti ve etkinliği açısından büyük bir eksik. Bu durum, saldırı suçlarının gerçekten cezasız kalması riskini doğuruyor.
Uluslararası Güvenlik ve Davranış Normları İçin Risk
Tribunal kurulamaz veya işlevsel hale gelemezse, uluslararası hukuk sistemi açısından karar verici bir fırsat kaçırılmış olacak. Ukrayna örneği üzerinden “saldırı suçuna karşı sorumluluk” ilkesi zayıflar. Bu da geleceğin savaş yönetimini ve saldırı riskini doğrudan etkiler.
Aynı zamanda bu eksik, demokratik devletlerin sorumluluklarını hayata geçirme kapasitesini sorgulatır. Hukuk dışı saldırılara karşı etkili bir mekanizma oluşturamamak, cezasızlık kültürünü pekiştirir. Böylece saldırgan devletler, uluslararası sistemde davranışlarını daha rahat yönlendirebilir.
