Suudi Arabistan’ın Nefud Çölü’nde bulunan antik Cübbe (Jubbah) şehri, sahip olduğu tarımsal süreklilik ve zengin arkeolojik mirasıyla dikkatleri üzerine çekiyor. Modern uydu görüntüleri, bu tarihi yerleşim biriminin dairesel tarım alanlarıyla kaplı yeşil bir vaha olarak belirdiğini gösteriyor.
DOĞAL ENGELLERİN KORUYUCU ROLÜ
NASA Dünya Gözlemevi’nin raporlarına göre, bölgedeki 1264 metre yüksekliğindeki Cebel Ümmü Sinman Dağı, şehrin yaşamsal sürdürülebilirliğinde önemli bir rol üstleniyor. Devasa kütle, “iki hörgüçlü deve” siluetini andırarak bir “rüzgar gölgesi” oluşturuyor, böylece kum fırtınalarına karşı koruma sağlıyor.
Bu doğal koruma, bölgedeki modern tarımın temel dinamiklerini de oluşturuyor. Yeraltı su havzalarından beslenerek çalışan merkezi pivot sulama sistemleri, çölün ortasında dairesel yeşil tarlanın şekillenmesine olanak tanıyor.
10 BİN YILLIK BİR TARİH
Cübbe, yalnızca tarımsal bir vaha değil, aynı zamanda dünyanın en büyük açık hava müzelerinden biri olarak tanımlanıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu bölgede, kayalara işlenmiş yaklaşık 5 bin 500 yazıt ve 2 bin hayvan figürü tespit edilmiştir.
Bu sanat eserlerinin en az 10 bin yıl öncesine dayandığı düşünülmektedir. Leapara, devekuşu ve binden fazla deve figürü gibi çizimlerin bulunduğu alanda uzmanlar, Cübbe’nin 5 bin yıl önce kurumaya başlayan diğer göllerin aksine su kaynağını koruyarak antik göç yollarında önemli bir durak noktası haline geldiğini ifade ediyor.
İKLİM TARİHİNE KATKI
Araştırmalar, Cübbe’nin, Arap Yarımadası’nın geçmişte daha nemli ve yeşil olduğu bir döneme tanıklık ettiğini ortaya koyuyor. Bölgedeki kum tepelerinin yeraltı sularını besleyerek vahanın günümüze kadar canlı kalmasını sağladığı biliniyor. Bilim insanları, bu su kaynaklarının ilk insan topluluklarının kıtalar arası hareketlerinde kritik bir öneme sahip olduğunu vurguluyor.
