İran’ın Yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney Seçildi
Mücteba Hamaney, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta Tahran’da gerçekleştirdiği saldırılarda öldürülen babası Ayetullah Ali Hamaney’in yerine İran’ın Uzmanlar Meclisi tarafından resmen seçildi. Bu atama, İran’ın ABD/İsrail koalisyonuna karşı kararlı bir duruş sergilemeye devam edeceğinin sinyalini veriyor.
Mücteba, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakın bir isim olarak, bu ordunun ABD/İsrail’e karşı verdiği savunma savaşında etkili bir lider olarak öne çıkıyor. Hamaney’in yeni dini lider olarak seçilmesi, İran’ın ABD ve İsrail ile olan çatışmasında Donald Trump’a yönelik güçlü bir meydan okuma niteliği taşıyor.
Bir haftadır süren yıkıcı hava saldırıları, İran’ın askeri altyapısına önemli zararlar vermiş durumda; ancak rejimin iktidar üzerindeki kontrolü zayıflamadı. Mücteba’nın bu yapının içinde üst düzey yönetim kadrosu üzerinde etkili bir rol oynaması, rejimin dayanıklılığı açısından kritik bir faktör.
8 Aralık 1969’da Meşhed’de dünyaya gelen Mücteba, uzun yıllar perde arkasında kalarak Kudüs Gücü ve Besiç milisleriyle yakın işbirliği yaptı. Uzmanlar, Mücteba’nın atanmasının, savaşın devam edeceğine dair bir mesaj olduğuna dikkat çekiyor. Yeni liderin, içeride ve dışarıda büyük bir sınav vereceği öngörülüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın yeni liderinin belirlenmesinde kendi ülkesi için bir söz hakkı olması gerektiğini savundu. Trump, Mücteba Hamaney’in kabul edilemez olduğunu ifade ederek, bu makama başka uygun adaylar olduğunu belirtti. “Eğer İran’ın bir sonraki dini lideri bizden onay almazsa, çok uzun süre koltuğunda kalamayacaktır,” dedi.
Oylama İnternet Üzerinden Gerçekleşti
İran’da Uzmanlar Meclisi’nin kararını günler önce almasına rağmen, savaş ortamında böyle bir duyuru yapma konusundaki tereddütler dikkat çekti. İsrail ordusu, müzakerelerin başlamasından hemen önce, yeni liderin seçimine yönelik tehditlerde bulundu. Bu tehditler, Meclis üyeleri arasında endişeye yol açtı.
İsrail ordusu, Uzmanlar Meclisi’nin Tahran ve Kum şehirlerindeki binalarını hedef alarak, seçim öncesinde dikkatli olmaları konusunda uyarıda bulundu. Bu gelişmeler üzerine, Şii dini liderlerden oluşan Meclis, yeni lideri belirlemek için görüşmelerini sanal ortamda yapmak zorunda kaldı ve oylama internet üzerinden gerçekleştirildi.
Babanın Mirası, Tartışmalara Neden Oldu
Mücteba Hamaney, en güçlü aday olarak öne çıksa da, babadan oğula geçen bir sistem tartışmalara yol açtı. İran İslam Devrimi, saltanat sistemine karşı bir tepki olarak doğmuştu. Şii din adamlarının bu tür bir veraset yöntemine karşı duydukları şüphe, Mücteba’nın dini lider olmasının önündeki engeller arasında sayılıyor.
Mücteba, babasının ofisini yöneterek Devrim Muhafızları içinde büyük bir nüfuz kazandı. Hamaney ailesinin köklerini Hz. Muhammed’e dayandırması, bu durumu daha anlamlı kılıyor. Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Alan Eyre, Mücteba’nın seçimini Devrim Muhafızları’nın bir zaferi olarak değerlendiriyor. Eyre, yeni liderin kendi bağımsız gücünü oluşturmasının zaman alacağını ve Devrim Muhafızları’nın Mücteba’nın yönetiminde etkili olacağını vurguladı.
