Yeni Uydu Teknolojileri ile Sıcaklık Rekorları Yeniden Gözden Geçiriliyor
Dünya genelinde sıcaklık rekorları, geleneksel ölçüm istasyonlarının sınırlarını aşarak uydu teknolojileriyle yeni bir boyuta taşınıyor. On yıllardır tartışma konusu olan hava sıcaklığı rekorlarının yanı sıra, yeni veriler yeryüzü sıcaklığının ekstrem noktalara ulaştığını gösteriyor.
Küresel ölçekte kabul gören resmi hava sıcaklığı rekoru, 10 Temmuz 1913 tarihinde Kaliforniya’daki Ölüm Vadisi’nde (Furnace Creek) kaydedilen 56,7°C seviyesindeki ölçümdür. Tarihsel süreçte Libya’daki El Azizia kentinde 1922 yılında ölçülen 58°C’lik değer uzun süre rekor olarak kabul edilse de, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2012 yılında yaptığı incelemeler neticesinde bu kaydı geçersiz saydı.
Hava sıcaklığı ölçümleri dünya genelindeki 11.000 istasyonda, yerden 1,5 metre yükseklikte, gölgede ve havalandırmalı koşullarda yapılmakta; ancak bu ağ, yeryüzünün her 13.000 kilometrekarelik alanı için yalnızca bir istasyon düşmesi nedeniyle özellikle çöl gibi ıssız bölgelerde yetersiz kalmaktadır.
Uydu Verileriyle Gelen Yeni Rekor
Geleneksel istasyonların ulaşamadığı bölgeleri tarayan Aqua uydusu ve üzerindeki MODIS enstrümanı, yüzey radyasyonunu ölçerek yer yüzeyi sıcaklıklarına dair çarpıcı veriler sunuyor. 2005 yılında İran’ın güneydoğusundaki Lut Çölü’nde yüzey sıcaklığı 70,5°C olarak raporlandı. 2021’de ise yeni yapılan çalışmalar, Lut Çölü ile Meksika’daki Sonoran Çölü’nde yüzey sıcaklığının 80,8°C’ye ulaştığını ortaya koydu.
Bu veriler, doğrudan güneş ışığına maruz kalan toprak ve kumun, standart gölge sıcaklığı ölçümlerinden çok daha yüksek değerlere ulaşabildiğini bilimsel olarak kanıtlıyor.
24 Saatte 80 Derecelik Bir Değişim Yaşandı
Sıcaklık değişim hızı ve genliği konusunda rekor Tibet Platosu’ndaki Qaidam Havzası’na aittir. 20 Temmuz 2006’da bu bölgede 24 saatten az bir süre içinde sıcaklığın -23,7°C’den 58,1°C’ye çıkması ve 81,8°C’lik bir değişim farkı yaşanması kaydedilmiştir.
Gezegenin soğuk uç noktasında ise Antarktika rakipsizliğini koruyor. Bölgede kaydedilen en düşük hava sıcaklığı -89,2°C iken, uydu verileriyle tespit edilen yer yüzeyi sıcaklığı -110,9°C’ye kadar gerilemiştir.
