Cebelitarık’taki Makak Maymunları Üzerine Araştırma: Kontrolsüz Turizmün Etkileri
Cebelitarık’ta yapılan bir bilimsel araştırma, kontrolsüz turizmin yaban hayatı üzerindeki etkilerini ortaya koydu. Hakemli dergi Scientific Reports‘ta yayımlanan çalışmaya göre, bölgedeki makaklar, turistlerden aldıkları dondurma, kurabiye ve yüksek şekerli abur cuburlar nedeniyle yaşadıkları sindirim sorunlarıyla başa çıkmak için “jeofaji” adı verilen toprak yeme davranışına yöneldi.
Doğal beslenme düzenleri genellikle ot, yaprak ve tohumlardan oluşan bu hayvanlar, insan kaynaklı süt ürünleri ile aşırı tuz ve şekerin sindirim sistemlerinde yarattığı tahribatı, “doğal bir ilaç” olarak kullandıkları toprakla dengelemeye çalışıyor.
230 Maymunun 12 Kez Toprak Yediği Belirlendi
Araştırma, insanlarla temasın yoğunluğunun toprak tüketimi ile doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi. Gözlem altındaki yaklaşık 230 makak, haftada ortalama 12 kez toprak yediği, bu oranının özellikle yaz aylarında turist akınının arttığı dönemde yüzde 40 oranında yükseldiği kaydedildi.
Turistik bölgelerde yaşayan makak grupları, tüm toprak yeme vakalarının yüzde 72’sini oluşturdu. İnsanlarla hiç temas etmeyen makak gruplarında ise bu davranışın hiç gözlemlenmemesi, sorunun tamamen yapay beslenme koşullarından kaynaklandığını kanıtlıyor.
Toprağı Sindirim İçin Takviye Olarak Kullanıyorlar
Uzmanlar, makakların toprağı sindirim sistemlerinde bir bariyer oluşturarak ve lif açısından fakir gıdaların zararlı bileşiklerinin emilimini sınırlamak için “takviye” olarak kullandığını belirtiyor.
Araştırma ekibinin başyazarı Silvain Lemoine, Kuzey Afrika’daki doğal popülasyonlarda nadir görülen bu davranışın, Cebelitarık ve benzeri yoğun insan etkisi altındaki Hong Kong gibi bölgelerde artmasının, yaban hayatının hayatta kalmak için geliştirdiği trajik bir adaptasyon olduğuna vurgu yapıyor.
Bu durum, insan müdahalesinin sadece hayvan sağlığını değil, aynı zamanda binlerce yıllık doğal davranış kalıplarını da köklü bir biçimde değiştirdiğini ortaya koyuyor.
