İtalya, Avrupa’nın güneyinde yer alırken, sınırları içerisinde Vatikan ve San Marino adında iki bağımsız devlete ev sahipliği yapmaktadır. Bu devletler, tamamen İtalya toprakları ile çevrili olsalar da, kendi anayasaları ile yönetilmektedir. Uluslararası hukukta “enklav devlet” olarak tanımlanan bu yapılar, stratejik bir istisna olarak kabul edilmektedir.
DÜNYANIN EN KÜÇÜK EGEMEN GÜCÜ: VATİKAN
İtalya’nın başkenti Roma’da bulunan Vatikan, alan ve nüfus bakımından dünyanın en küçük bağımsız devleti unvanına sahiptir. Sadece 0,44 kilometrekarelik bir alan kaplayan bu mikro devlet, Katolik dünyasının en yüksek idari ve ruhani merkezi olarak faaliyet göstermektedir.
Vatikan, mutlak monarşi sistemi ile yönetilmektedir ve başında Katoliklerin ruhani lideri olan papa bulunmaktadır. Bu devlet, öz pasaportu, resmi plakaları ve yayın kuruluşları ile Roma’nın merkezinde tam işlevsel bir devlet mekanizması olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
AVRUPA’NIN EN ESKİ CUMHURİYETİ: SAN MARINO
San Marino, İtalya’nın kuzeydoğusundaki sarp yamaçlarda yer almakta ve dünyanın en eski cumhuriyetlerinden biri olarak günümüze kadar gelmiştir. M.S. 301 yılında kurulan bu küçük devlet, Emilia-Romagna ve Marche bölgeleri arasında, Adriyatik Denizi’ne komşu bir konumda bulunmaktadır.
San Marino, Orta Çağ’dan bu yana bağımsızlığını koruyarak, köklü siyasi geleneği ile Avrupa’nın en istikrarlı yapılarından biri olma özelliklerini taşımaktadır. İtalya ile sıkı ekonomik ve gümrük bağlarına sahip olmasına rağmen, kendi bayrağını ve demokratik organlarını korumaya devam etmektedir.
COĞRAFİ VE SİYASİ BİR İSTİSNA: ENKLAV DEVLETLER
Vatikan ve San Marino, İtalya ile karşılıklı saygıya dayanan özel anlaşmalar çerçevesinde geliştirilen simbiyotik bir ilişki içinde bulunmaktadır. Her iki ülke de Birleşmiş Milletler tarafından tanınan, uluslararası alanda oy hakkı olan tam egemen devletler olarak aktif rol oynamaktadır.
Bu ülkelerin toprak bütünlüğü tamamen İtalya tarafından kuşatılmakta olup, ulaşım, lojistik ve güvenlik ihtiyaçları İtalyan hükümetiyle yapılan ikili protokoller aracılığıyla karşılanmaktadır. Tarihi ve kültürel zenginlikleri ile her yıl milyonlarca turisti çekerek, bölgenin önemli cazibe merkezleri arasında yer almaktadırlar.
