Yıllardır kış aylarının vazgeçilmezi olan kaya tuzu, buzları eritip trafik kazalarını azaltmasına karşın, çevresel sorunlara yol açıyor. Yollara serpilen tuz, yağmur ve kar sularıyla karışarak yeraltı sularını kirletiyor ve ekosistemin dengesini bozuyor.
Tuzlama faaliyetleri, sadece bitki örtüsünü tehdit etmekle kalmıyor; aynı zamanda hayvanların yaşamını da riske atıyor. Özellikle kuşlar, sindirim sistemlerini desteklemek amacıyla tuzu çakıl veya kum zannederek tüketiyor. Bu durum, kuşlarda aşırı susuzluğa, böbrek yetmezliğine ve sonuç olarak kitlesel ölümlere yol açabiliyor. Besin zincirinin bu şekilde zarar görmesi, diğer türlerin de hayatta kalmasını tehdit ediyor.
Çevre politikalarında öncü ülkelerden biri olan İsveç, bu sorunla başa çıkmak için 2015 yılında Ulaştırma İdaresi (Trafikverket) öncülüğünde yenilikçi bir çözüm geliştirdi: Kum ve şeker pancarı pekmezi karışımı.
Bilim insanlarıyla iş birliği içinde hazırlanan bu yöntem, sadece çevre dostu olmakla kalmıyor, aynı zamanda tuzdan çok daha etkili bir alternatif sunuyor. Pekmez, yapışkan yapısıyla yol yüzeyine tutunarak tuzun hızla kaybolmasını engelliyor. Bu karışım, suyun donma noktasını düşürerek buz oluşumunu da önlüyor. Hayvanlar için güvenli olan pekmezli kum, toprak nemini korumakla birlikte erozyonu da azaltma özelliği taşıyor.
ABD VE NORVEÇ DE HAREKETE GEÇTİ
İsveç’te uygulanan yeni yöntem, beklenenin ötesinde olumlu sonuçlar doğurdu. Yapılan gözlemler, kuş ölümlerinin belirgin bir biçimde azaldığını ve yolların güvenli kaldığını gösteriyor. Ayrıca, bu karışımın daha seyrek kullanılmasıyla maliyetlerin de düştüğü rapor ediliyor.
İsveç’in trafik güvenliği ile çevre dostu uygulamaları birleştiren başarısı, diğer ülkelerin de dikkatini çekti. Norveç, Finlandiya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkeler, benzer “tatlı ve sürdürülebilir” yöntemleri test etmeye başladı.
