İsrail’in Gazze’den alıkoyduğu onlarca Filistinli, yeraltında, gün ışığı görmeden tutulan gizli bir cezaevinde hapsedilmiştir. Guardian’ın haberine göre, bu kişilere yeterli gıda sağlanmamakta ve aileleriyle ya da dış dünyayla iletişim kurmaları engellenmektedir.
İnsan Hakları için İsrail İşkenceye Karşı Kamu Komitesi (PCATI) avukatlarına göre, tutulanlar arasında suçlama yöneltilmeden aylarca cezaevinde kalan iki sivil yer alıyor. Biri hemşirelik yaparken gözaltına alınmış, diğeri ise yiyecek satan genç bir işçidir. Her iki kişi de ocak ayında Rakefet isimli yeraltı kompleksine gönderilmiştir. Avukatlar, burada sistematik dayak ve işkenceye maruz kaldıklarını bildirmektedir.
İNSANLIK DIŞI HAPİSHANEYİ YENİDEN AÇTI
Rakefet cezaevi, 1980’lerde organize suç üyeleri için inşa edilmiş ve insanlık dışı olduğu gerekçesiyle kısa sürede kapatılmıştır. Ancak İsrail’in aşırı sağcı güvenlik bakanı Itamar Ben-Gvir, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından bu tesisi yeniden açtırmıştır. Yeraltında bulunan hücreler, avlular ve görüş odaları sayesinde mahkumlar, gün ışığı görmemektedir.
1985’te kapanmadan önce yalnızca 15 kişilik kapasiteye sahip bu cezaevi, bugün yüz kadar tutukluya ev sahipliği yapmaktadır. Ekim ortasında yapılan ateşkes çerçevesinde İsrail, 2 bin kadar Filistinliyi serbest bırakmış olsa da, hala en az bin kişi suçlama olmaksızın Rakefet ve benzeri yerlerde gözaltında tutulmaktadır. PCATI’nın raporuna göre, bu koşullar savaş hukukunun ihlali anlamına gelmektedir; siviller korkunç koşullarda tutulmaktadır.
CEZAEVİ’NİN YÖNETİCİSİ: ‘İNSANLIK DIŞI BİR YER’
Kurumun direktörü Tal Steiner, “İsrail hapishanelerinde Filistinliler kasıtlı olarak korkunç koşullarda tutuluyor. Rakefet’te bu durum benzersiz boyutlara ulaştı çünkü aylarca yerin altında kalmak psikolojik olarak yıkıcı bir etki yaratıyor” demiştir. Güneş ışığının eksikliği, tutukluların uyku düzenini ve fiziksel sağlıklarını olumsuz etkilemektedir.
Steiner, cezaevi hakkında bilgi edinmeye başladıklarını ve geçmişini araştırdıklarını belirtmiştir. Dönemindeki cezaevi yöneticisi Rafael Suissa bile yeraltında tutmanın “insanlık dışı” olduğunu yazmıştır.
Avukatlar Janan Abdu ve Saja Misherqi Baransi, yaz aylarında tesisi ziyaret etmiş ve maskeli, silahlı gardiyanlar eşliğinde yeraltına indirilmiştir. Duvarlarda bulunan kameralar ve mahkumların aileleriyle ya da savaş hakkında konuşmalarının yasak olması dikkat çekicidir.
PENCERESİZ, HAVASIZ HÜCRELER
Mahkumlar, elleri ve ayakları zincirli halde yere eğilmiş bir şekilde getirilmiştir. Hemşire olan bir tutuklu, “Neredeyim ve neden buradayım?” diye sormuş; cezaevinin adını dahi bilmemektedir. Tutuklular, havasız ve penceresiz odalarda kalmakta; üç ya da dört kişinin bir arada bulunduğu bu odalarda zaman zaman nefes almakta zorlandıkları ifade edilmektedir.
Raporlara göre, düzenli dayak, köpeklerle saldırı ve tıbbi bakım eksikliği yaygındır. Mahkumlara çok az gıda verilmekte ve yatakları sabah erkenden alınıp demir iskelelerin üzerine bırakılmaktadır.
BEN GVİR GURURLA TANITMIŞTI
Ben-Gvir’in cezaevine yaptığı propaganda ziyareti sırasında çekilen görüntüler, tüm bunları doğrulamaktadır. Bakan, “Teröristlerin yeri yerin altıdır” demiştir. Hemşire olarak tutulan kişi, 21 Ocak’tan beri güneş ışığı görmemiştir. Üç çocuk babası olan bu kişi, bir yıldır haber alamadığı ailesiyle bağlantı kuramıyor. Avukatı Misherqi Baransi, “Ona annenizin benimle konuştuğunu söylediğimde en azından hayatta olduğunu bilmiş oldu” demiştir.
Genç ticaret çalışanı, hamile eşinin doğum yapıp yapmadığını sorduğunda gardiyanlar görüşmeyi hemen kesmiştir. Avukatlar, adamın 13 Ekim’de serbest bırakıldığını öğrenmiştir. İsrail Cezaevi Hizmeti ise tüm uygulamaların yasal denetim altında yürütüldüğünü savunmaktadır.
