İran, Hürmüz Boğazı’ndan petrol tankerlerinin geçişine, petrolün yalnızca Çin yuanı ile işlem görmesi şartıyla izin verme seçeneğini değerlendiriyor.
CNN’in ismi açıklanmayan bir üst düzey yetkiliye dayandırdığı habere göre, İran bu konuyu titizlikle inceliyor. Yetkilinin ifadesine göre, sınırlı sayıda petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine onay verilmesi hedefleniyor.
Bu olası adım, İran’ın boğazdan geçen petrol tankerlerinin akışını kontrol etmek için yeni bir plan üzerinde çalıştığı dönemde gündeme geliyor.
‘SİYASİ BİR KONTROL SİSTEMİ KURULDU’
Batılı analistler, İran’ın askeri saldırılar yerine müttefiklerine “özel koridorlar” açtığını öne sürüyor. CSIS Asya Denizcilik Şeffaflık Girişimi’nden Harrison Prettet, “Bu kıyı rotasının kullanımı, belli gemilerin geçişini önceden onaylama ile ilişkilidir,” dedi.
JP Morgan analisti Natasha Caneva ise, “Bu durum, tamamen İran ile yapılan siyasi anlaşmalara ve tavizlere dayanan de facto bir boğaz kontrol sistemi oluşturdu,” ifadelerini kullandı.
ÇİN ENDİŞELİ
Beklentilerin aksine, Çinli uzmanlar, yuanın küreselleşmesine yönelik bu hamleye temkinli ve endişe ile yaklaşıyor. Çin Halk Üniversitesi’nden Wang Yiwei, bu durumun ablukadan daha gerçekçi olduğunu ancak Çin’i istemediği geniş jeopolitik çatışmaların merkezine sürükleyebileceğini belirtti.
SCMP’ye isminin gizli kalması şartıyla konuşan bir Çinli diplomatik uzman, “Küresel ham petrolün büyük çoğunluğu yuan ile fiyatlandırılmıyor. İran’ın taleplerine boyun eğen ülkeler veya şirketler, ABD ve İsrail’in gözünde ‘siyasallaşmış’ olacaktır ve sert siyasi/ekonomik karşı önlemlerle yüzleşmek zorunda kalacaklardır,” şeklinde uyardı.
