İran yönetimi, arabuluculara Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısını günde yaklaşık 15 gemiyle sınırlayacağını duyurdu. Başkan Trump ile varılan ateşkes çerçevesinde geçiş yapan gemilerden harç alınması planlanıyor. Tahran, bu hamleyle dünyanın en kritik enerji koridorundaki hakimiyetini güçlendirmeyi hedefliyor.
Bölgeden geçen tüm gemilerin, ABD ile Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak tanımlanan Devrim Muhafızları ile koordinasyon kurması gerekecek. Bu uygulama, stratejik su yolundaki İran kontrolünü kalıcı bir idari yapıya dönüştürme potansiyeli taşıyor.
ÖDEMELER ÇİN YUAN’I İLE YAPILACAK
İran, boğazdan savaş öncesinde günde 100’den fazla geminin geçtiği istatistiklere göre, mevcut durumda bu sayının sadece 4 gemiye kadar düştüğünü aktardı. Tahran, gemi operatörlerinden ücretlerin önceden belirlenmesini ve ödemelerin kripto para veya Çin yuanı üzerinden yapılmasını talep ediyor. Bu durum, doların zayıflamasına yol açabilir.
İran için bu, yeni bir gelir kapısı yaratırken, aynı zamanda küresel enerji piyasalarında önemli bir koz haline geliyor. Körfezdeki enerji üreticileri, ihracat hatlarının tamamen İran denetimine geçmesinden büyük bir kaygı duyuyor.
İki haftalık ateşkes süreci, Tahran’ın bölgedeki askeri ve ekonomik baskınlığını resmileştiren bir dönem haline geldi.
FÜZE PROGRAMI KADAR ÖNEMLİ
Tahran için Hürmüz Boğazı üzerindeki mutlak hakimiyet, nükleer program veya füze kapasitesi kadar kritik bir öncelik haline geldi. Eski İsrail savunma istihbaratı yetkilisi Danny Citrinowicz, bu stratejik değişimi “Hürmüz Boğazı, İran için kesinlikle füzeler ve nükleer program kadar önemli bir noktaya geldi ve bu nedenle kontrolü sağlamak artık kaçınılmaz bir zorunluluktur” şeklinde yorumladı.
İran donanması, telsiz anonsları aracılığıyla izin almayan gemilerin imha edilebileceğine dair sert uyarılarına devam ediyor. Hamidreza Azizi, bu kontrolün küresel piyasalarda anlık etkiler yaratırken, uzun diplomatik pazarlıklardan bağımsız işleyen eşsiz bir güç sunduğunu ifade ediyor.
