Güneş’in AR4274 olarak adlandırılan aktif bölgesinde üç büyük patlama gerçekleşti. İlk patlama 7 Kasım’da, ikinci patlama 9 Kasım’da ve üçüncü patlama 10 Kasım sabahı kaydedildi. 9 Kasım’daki X1.7 şiddetindeki patlama Türkiye saatiyle 09:30’da zirveye ulaştı ve bu durum, güçlü bir radyo kesintisine neden oldu. Patlama sırasında oluşan koronal kütle atımı (CME) Dünya’ya doğru yöneldi.
11-12 KASIM’A DİKKAT
Bilim insanları, bu parçacıkların 11-12 Kasım tarihleri arasında Dünya’nın manyetik alanını etkileyeceğini öngörüyor. 7 Kasım’da meydana gelen başka bir CME’nin ise 10 Kasım’da gezegenimizi kısmen “sıyırabileceği” ifade edildi.
JEOMANYETİK FIRTINA UYARISI
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), 10 Kasım için G1 (hafif), 11-12 Kasım için ise G2 (orta şiddette) jeomanyetik fırtına uyarısı yayımladı. Bu tür fırtınalar, uydu sistemleri, GPS sinyalleri ve elektrik şebekelerinde kısa süreli kesintilere yol açma potansiyeline sahiptir. Ayrıca, kuzey ışıklarının (aurora) daha güney enlemlerinde görülebilmesine neden olabilir.
DÜNYAYA DOĞRU EN AZ İKİ CME İLERLİYOR
10 Kasım sabahı aynı bölgeden çıkan ikinci bir X1.2 şiddetindeki patlama daha gerçekleşti ve bu patlama da Dünya’ya yeni bir CME gönderdi. Şu anda gezegenimize doğru ilerleyen en az iki plazma bulutu tespit edildi. İlki 7 Kasım’daki patlamadan, ikincisi ise 9 Kasım’daki X1.7 patlamasından kaynaklanıyor.
Uzmanlar, 10 Kasım’daki X1.2 patlamasının ardından üçüncü ve muhtemelen daha güçlü bir CME’nin de Dünya’ya doğru yöneldiğini düşünmektedir. NASA’nın SOHO ve STEREO uzay gözlemevlerinden alınan veriler değerlendiriliyor. İlk modeller, üçüncü CME’nin 12 Kasım civarında Dünya’ya ulaşabileceğini öngörüyor.
X SINIFI PATLAMALARIN ÖNEMİ
Güneş patlamaları, Güneş’in manyetik alanında biriken enerjinin aniden serbest kalmasıyla oluşan yoğun radyasyon patlamaları olarak tanımlanır. Bu olaylar sırasında uzaya yüksek hızda parçacıklar fırlatılır ve bu parçacıklar Dünya’ya ulaştığında iletişim sistemlerinde bozulmalara neden olabilir.
X sınıfı patlamalar, bu tür olayların en güçlü kategorisinde yer alır. “X” harfinin yanındaki sayı, patlamanın şiddetini belirtir. Örneğin, X2 patlaması X1’den iki kat daha güçlü bir enerjiye sahip demektir.
Uzmanlar, önümüzdeki günlerde Güneş’teki yüksek enerjili faaliyetlerin devam etmesi durumunda, manyetik fırtınalar ve parlak kuzey ışıklarının Dünya genelinde daha yaygın bir şekilde gözlemlenebileceğini ifade ediyor.
