ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ve Çin’in bölgedeki varlığını önlemek amacıyla Grönland’ın tamamen Amerika’nın mülkiyetine geçmesi gerektiğini savundu. Cuma günü yapılan basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, ülkelerin kiralama değil, mülkiyet haklarına sahip olması gerektiğine dikkat çekti.
Trump, “Ülkeler mülkiyete sahip olmalıdır ve siz mülkiyeti savunursunuz. Kiralık mülkleri savunmazsınız. Biz de Grönland’ı savunmak zorunda kalacağız” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray, Danimarka’ya bağlı özerk bölgeyi müttefik bir ülkeden satın alma isteğini dile getirirken, askeri olarak da Grönland’ı alma olasılığını gündeme getirdi. Trump, “(Grönland’ı topraklarımıza katmayı) ya kolay yoldan ya da zor yoldan yapacağız” dedi.
Olası Askeri Müdahale Tehditleri
Danimarka ve Grönland hükümetleri, bölgenin satılık olmadığını açıkça belirtti. Olası bir askeri müdahalenin, NATO’nun sonunu getirebileceğini vurguladılar. Cuma gecesi ortak bir bildiri yayımlayan Grönlandlı siyasi liderler, ABD’nin tavrının saygısız olduğunu ifade ederek değişim çağrısı yaptılar.
Grönlandlı liderlerin ortak açıklamasında, “Biz Amerikalı olmak istemiyoruz ve Danimarkalı olmak da istemiyoruz. Biz Grönlandlı olmak istiyoruz ve Grönland’ın geleceğine ancak Grönland halkı karar vermelidir” denildi. Kanada ve büyük Avrupa devletleri de Danimarka’ya destek vererek egemenlik haklarına vurgu yaptı.
Avrupa ülkeleri, Birleşmiş Milletler Anlaşması’ndaki “sınırların dokunulmazlığı” ilkesini hatırlatarak, “güvenliğin kolektif bir çabayla sağlanması gerektiğini” savundu. Trump’ın Venezuela’daki askeri hamleleri ise bölge halkının endişelerini artırdı.
Stratejik Önemi ve Zenginlikleri
Grönland, Kuzey Amerika ile Arktik arasındaki stratejik konumuyla füzelerin önceden tespit edilmesi ve gemi hareketlerinin izlenmesi açısından önemli bir değere sahip. Trump, bölgedeki Rusya ve Çin tehdidini dile getirerek, bu hamlenin “ulusal güvenlik için hayati bir zorunluluk” olduğunu ifade etti.
İklim değişikliğinin etkisiyle eriyen buz tabakaları, nadir toprak elementleri ile uranyum ve demir gibi yer altı zenginliklerine erişimi kolaylaştırıyor. Bilim insanları, bölgenin henüz keşfedilmemiş devasa petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip olabileceğini öngörüyor.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, gelecek hafta Danimarka ile görüşmelere başlayarak bölgenin kaderini belirleyecek kritik bir sürece öncülük edecektir.
