Orta Çağ Japonya’sında 800 yılı aşkın bir süre önce gökyüzünde beliren gizemli “kırmızı ışıkların” sebebi, modern teknolojinin ve tarihi verilerin analiziyle açıklığa kavuşturuldu. 10 Nisan 2026 tarihinde Proceedings of the Japan Academy dergisinde yayımlanan araştırma, bu doğa olayının yoğun bir güneş fırtınasından kaynaklandığını ortaya koydu.
KUTUP IŞIKLARI OLARAK TAHMİN EDİLİYORDU
1204 yılında, Japon şair Fujiwara no Teika, Kyoto gökyüzünde “kuzeyde beliren kırmızı ışıkları” kayda geçmişti. Bu tarihsel anlatımlar, uzun süre kutup ışıkları ile ilişkilendirildi. Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nden bilim insanları, bu tarihi verileri ağaç halkaları analiziyle destekleyerek güneş aktivitesini Orta Çağ dönemi boyunca yeniden modellediler.
Analizler, 12. yüzyılın sonunda Güneş’in oldukça aktif bir döngüde olduğunu ve Teika’nın gözlemlediği olayın bu döngünün bir yansıması olduğunu gösterdi.
YENİ TESPİT YÖNTEMİ
Profesör Hiroko Miyahara’nın liderliğindeki araştırma ekibi, “yarı-ekstrem” olarak tanımlanan güneş proton olaylarına odaklanarak önemli bulgulara ulaştı. Bu olayların en uç örneklerinin %10 ile %30’u kadar yoğunluğa sahip olduğu ancak önemli etkiler yarattığı belirtildi.
Geliştirilen yeni metodolojinin, güneş fırtınalarının sıklığını ve geçmişteki etkilerini anlamamıza yardımcı olacağı ifade edildi. Uzmanlar, bu bulguların modern dünyada uydu sistemleri ve uzay görevleri gibi kritik altyapıların korunmasına yönelik risk analizlerinde kullanılabileceğini vurguladı.
