Fes Medinesi (Fes el-Bali), UNESCO Dünya Mirası Listesi‘nde yer alan ve 8. yüzyıla kadar uzanan köklü tarihi ile dünyanın en büyük Orta Çağ yerleşim birimi olarak kabul ediliyor. Modern dünyadan izole yapısıyla dikkat çeken bu bölge, 280 hektarlık geniş bir alana yayılmakta ve “araçsız şehir bölgesi” olma unvanını taşımaktadır.
9 BİN SOKAKLIK DEV LABİRENT
Fas Turizm Bakanlığı’na göre, Fes Medinesi, 9 binden fazla dar sokaktan oluşan bir yapı ile tamamen yayalara ve yük hayvanlarına yönelik tasarlanmış bir mimariye sahiptir. Motorlu araçlar için girişin yasak olduğu bu bölgede, tüm lojistik faaliyetler eşekler ve el arabalarıyla gerçekleştirilmektedir. Labirent gibi yapısı ile kalın taş duvarlar, dijital navigasyon sistemlerinin etkinliğini azaltmakta, bu nedenle yerel otoriteler ziyaretçilerin kaybolma riskini azaltmak için lisanslı rehberler kullanmalarını önermektedir.
YAŞAYAN ORTA ÇAĞ EKONOMİSİ
Fes Medinesi, müze şehir statüsünün ötesinde, yüzyıllar öncesine dayanan üretim yöntemlerini sürdüren dinamik bir ticaret merkezi olarak öne çıkıyor. Şehirdeki ticaret hayatı, zanaat dallarına göre ayrılmış “suk” yani çarşı sistemi üzerine inşa edilmiştir:
– Bakırcılar, dokumacılar, seramik ve ahşap ustaları belirli sokaklarda yoğunlaşmış durumda.
– 857 yılında kurulan ve dünyanın en eski faal üniversitesi olarak kabul edilen El-Karaviyn, Medine’nin merkezinde bulunmaktadır.
– Bölgenin önemli simgelerinden biri olan Chouara (Şuara) Tabakhaneleri’nde deri işleme süreçleri, Orta Çağ yöntemleri ile dev taş havuzlarda sürdürülmektedir.
KORUMA VE RESTORASYON ÇALIŞMALARI
1981 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınan Fes Medinesi’nde, yerel yönetimler kapsamlı restorasyon projeleri yürütmektedir. Tarihi çeşmeler, medreseler ve şehir kapıları, orijinal yapıları korunarak yenilenmektedir. Uzmanlar, araç trafiğinin bulunmaması sayesinde egzoz gazı ve titreşim kaynaklı yapısal hasarların önlenerek antik temellerin korunmasına katkı sağlandığını belirtmektedir.
