Antarktika’daki Buz Sahanlığı Araştırmasında Otonom Denizaltı Kayboldu
Göteborg Üniversitesi’nden okyanus fiziği profesörü Anna Wolin önderliğindeki bilimsel ekip, Dotson Buz Sahanlığı’nın altındaki gizli boşlukları araştırmak üzere geliştirilmiş otonom denizaltı aracı Ran’ı bölgeye gönderdi. Cihaz, yüzlerce metre kalınlığındaki buz kütlelerinin altında, GPS ve radyo dalgalarının ulaşılamadığı bir derinlikte radar kaybına uğramadan önce basit erime modelleriyle açıklanamayan jeolojik yapıları dijital haritalara aktardı.
UYDULARIN GÖREMEDİĞİ YAPILAR TESPİT EDİLDİ
Ran’ın gönderdiği veriler, buz sahanlığının altında sıradağlar şeklinde düzenlenmiş buz terasları ve gözyaşı damlası biçiminde çukurları gün yüzüne çıkardı. Uydu görüntülerinde gözlemlenemeyen bu yapılar, okyanus akıntıları ve türbülansın etkisiyle şekillendi. Özellikle hızlı akıntı bölgelerinde oluşan oluklu yüzeylerin ve erime sonucu genişleyen derin çatlakların, buzulların stabilitesi üzerinde ciddi etkileri olduğu belirlendi.
GERÇEK ZAMANLI İLETİŞİM YETERSİZLİĞİ
Otonom denizaltı Ran, kalın buz katmanları nedeniyle yüzeyle gerçek zamanlı iletişim kurmakta zorluk çekiyordu. Konumunu belirlemek için akustik aletlere ve navigasyon sistemlerine güvenen araç, 2022’deki başarılı keşiflerinin ardından buzun derinliklerine girdikten sonra yüzeye çıkamadı. Profesör Anna Wolin, Ran’ın dönüşü olmayan bir noktaya girdiğini ve iletişim kesilmeden geçen 24 saat içinde aracın kaybolduğunu doğruladı.
AKIBETİ BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR
Bilim insanları, iletişim kurulamayan insansız denizaltının akıbetine dair yalnızca spekülasyonlar yürütebiliyor. Araştırma ekibi, mekanik bir arızanın, enerji sistemlerindeki bir sorunun ya da buz kütleleriyle yaşanan bir çarpışmanın aracın kaybolmasına neden olmuş olabileceğini belirtti. Ran’ın topladığı son veriler, Antarktika’nın erime mekanizmaları hakkında kritik bilgiler sunarken, bilim insanları bölgede henüz keşfedilmemiş sayısız gizemli yapının bulunduğuna dikkat çekiyor.
