Çin, planlanan dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı projesini durdurma kararı aldı. Yaklaşık 100 kilometre uzunluğundaki Dairesel Elektron-Pozitron Çarpıştırıcısı (CEPC), 2026-2030 dönemini kapsayan yeni beş yıllık kalkınma planına dahil edilmedi.
BGR’nin haberine göre, CEPC projesi, CERN’in 2012’de Higgs bozonunu keşfi sonrasında başlatılmıştı. Tamamlandığında, hâlihazırda 27 kilometre uzunluğundaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı (LHC) geride bırakması bekleniyordu.
ÖNCELİKLİ YATIRIMLAR ARASINDAN ÇIKTI
Pekin yönetimi, CEPC’yi yeni kalkınma planında öncelikli yatırımlar listesine almadı, bu durum projenin daha az finansman ve kaynak bulacağına işaret ediyor. Projenin tahmini maliyeti ise yaklaşık 5,1 milyar dolar olarak belirtiliyor. Çin Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü’nden Wang Yifan, CEPC için yeni bir teklifin 2030 yılında yeniden sunulacağını doğruladı.
PROJEDEN ÇEKİLME SEBEBİ AÇIKLANDI
Çin’in projeden çekilme nedenleri arasında yüksek maliyet ve kaynak ihtiyacı yer alıyor. Öte yandan, Avrupa’da planlanan Gelecek Dairesel Çarpıştırıcı (FCC) projesinin hâlâ değerlendirme aşamasında olduğu vurgulandı. Çinli fizikçilerin, FCC projesi onaylanırsa bu çalışmalara katılabilecekleri ifade ediliyor.
Mevcut LHC’nin 2040’lı yıllarda faal olmaktan çıkması bekleniyor. FCC projesinin Avrupa’da onay alması durumunda, yeni hızlandırıcının inşasına 2030’lu yıllarda başlanması planlanıyor; ancak bu süreç, CERN üyesi ülkeler ve uluslararası ortakların projeye resmi onay vermesine bağlı olacak.
