NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), yıldızına aşırı yakınlığı nedeniyle atmosferini kaybetmiş olması beklenen süper-Dünya TOI-561 b çevresinde, beklenmedik bir atmosfer buldu.
SICAKLIKLARDA ŞAŞIRTICI DÜŞÜŞ
1-3 Mayıs 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmada, Webb teleskobu 37 saat boyunca kesintisiz gözlem yaptı. Gezegenin yıldızı arkasına geçtiği dört “ikincil tutulma” anını inceleyen ekip, gezegenin gündüz tarafındaki sıcaklığı doğrudan ölçtü.
Webb’in Yakın Kızılötesi Spektrografı (NIRSpec) ile yapılan ölçümlerde, gezegende sıcaklığın yaklaşık 1.800°C (3.200°F) olduğu belirlendi. Atmosfersiz bir kayalık için öngörülen 2.700°C (4.900°F) değerle kıyaslandığında, bu bulgu gezegenin beklenenden 1.700°F daha soğuk olduğunu ortaya koydu.
DÜŞÜK YOĞUNLUK, FARKLI YAPILANMA
Dünya’nın 1,4 katı yarıçapa ve yaklaşık iki katı kütleye sahip TOI-561 b, standart bir kayalık gezegenden daha düşük bir yoğunluğa sahip. Carnegie Bilim Enstitüsü’nden Dr. Johanna Teske liderliğindeki ekip, bu durumu iki olası nedene bağlıyor:
Gezegenin daha küçük bir demir çekirdeği ve düşük yoğunluklu bir mantoya sahip olması.
Kalın bir atmosferin gezegeni daha büyük göstermesi.
Gezegenin, Güneş’ten iki kat daha yaşlı ve metal bakımından fakir bir yıldızın etrafında döndüğü, onun farklı bir kimyasal ortamda oluştuğunu gösteriyor.
ATMOSFERİN SIRRI: MAGMA OKYANUSU
Bilim insanları, yıldız radyasyonuyla yok olması gereken atmosferin nasıl korunduğunu açıklamak için “magma okyanusu” modelini öne sürüyor. Groningen Üniversitesi’nden Dr. Tim Lichtenberg ve Carnegie Bilim’den Nicole Wallack, gezegenin yüzeyindeki magma okyanusu ile atmosfer arasında sürekli bir gaz alışverişi olduğunu vurguladı. Magma okyanusu, uzaya kaçan gazların yerine iç kısımdan yeni gazlar salarak atmosferi sürekli tazeliyor. University of Birmingham’dan Anjali Piette ise verilerin su buharı varlığı ve ışığı yansıtan silikat bulutlarıyla uyumlu olduğunu belirtti.
