Waterloo Üniversitesi tarafından Güney Ontario’daki Grand River havzasında gerçekleştirilen bir çalışma, arıtılmış atık suların insan kaynaklı ilaç kalıntılarını sucul ekosisteme aktardığını ortaya koydu. Dr. Diana M. Cárdenas-Soracá’nın liderlik ettiği ekip, nehirdeki küçük balık türlerinin dokularında fentanil, metadon ve venlafaksin gibi maddelerin düzenli olarak biriktiğini tespit etti.
İLAÇ MOLEKÜLLERİ ARITMA SÜRECİNİ GEÇİYOR
Mevcut atık su arıtma sistemlerinin genellikle insan atıkları, besin maddeleri ve mikropları hedef aldığı, ancak küçük ilaç moleküllerini tamamen ortadan kaldıramadığı belirlendi. Arıtma işlemlerinin kimyasal konsantrasyonu azaltması söz konusu olsa da, düşük seviyelerdeki bu bileşiklerin nehre deşarj edilmesiyle su altı yaşamının sürekli bir maruz kalma riskiyle karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
BALIK TÜRLERİNDE CİNSİYET VE TÜR FARKLILIĞI SAPTANDI
Araştırmacılar; gökkuşağı balığı, yeşil kenarlı balık ve yelpaze kuyruklu balık türleri üzerinde gerçekleştirdikleri testlerde dikkat çekici bulgular elde etti. Mayıs 2024’te toplanan örneklerde 19 farklı kimyasal madde tespit edildi. En yüksek seviyenin erkek balıklarda bulunduğu kaydedildi. Uzmanlar, dişi balıkların yumurtlama yoluyla vücutlarındaki yağda biriken kimyasalları atarak kurtulduğunu, erkeklerin ise bu maddelerin dokularında taşımaya devam ettiğini bildirdi.
SÜREKLİ MARUZİYET “UYARI İŞARETİ” OLARAK DEĞERLENDİRİLDİ
Bilim insanları, tespit edilen ilaç seviyelerinin balıklarda doğrudan hasta olduklarını kanıtlamasa da, bu durumun ciddi bir uyarı işareti oluşturduğunu vurguladı. Önceki araştırmaların antidepresan maruziyetinin balıklardaki beslenme, hareket, stres yönetimi ve üreme davranışlarını etkilediğini göstermesi, mevcut bulguların ekosistem üzerindeki uzun vadeli etkilerine dair endişeleri artırdı.
İZLEME YÖNTEMLERİNDE YENİ DÖNEM ÇAĞRISI
Dr. Cárdenas-Soracá, araştırmanın su ekosistemlerini korumak adına daha hassas analitik yöntemlerin geliştirilmesi gerektiğini gösterdiğini belirtti. Mevcut düzenleyici kurumların henüz izlemediği “yeni ortaya çıkan kirleticilerin” takibi için doku testlerinin kritik öneme sahip olduğu tescillendi. Araştırma sonuçları, su testleri ve biyolojik verilerin aynı soruna işaret ettiğini; arıtılmış suların ilaç kalıntılarını vahşi yaşama taşıdığını net bir şekilde ortaya koydu.
