Ekonomist Allison Shrivastava, mevcut ekonomik atmosferi “nefesini tutan ekonomi” olarak nitelendiriyor. Şirketler büyük çaplı karar almaktan kaçınıyor, işe alım ve işten çıkarma oranları ise düşük seviyelerde kalıyor. Firmaların temel stratejisi, beklemek ve ekonomik gidişatı izlemek üzerine kurulu.
BİR AYDA 25 BİN KİŞİ İŞİNDEN OLDU
Reuters’ın verilerine göre, bu ay ABD’de 25 binden fazla işten çıkarma duyurusu yapıldı. Bu rakama, UPS’in açıklayacağı 48 bin kişilik kesinti de eklenmedi. Avrupa’da ise işten çıkarmaların toplamı 20 bini geçti ve bunların 16 bini yalnızca Nestlé’nin geçtiğimiz hafta açıkladığı kesintilerden kaynaklanıyor.
Amazon’un 14 bin kurumsal çalışanla yollarını ayırma kararı, Target ve Procter & Gamble gibi diğer büyük şirketlerin de benzer adımlarıyla birlikte gerçekleşiyor. Bu kesintiler, genellikle otomasyonla değiştirilebilecek beyaz yakalı pozisyonlara yöneliyor.
YAPAY ZEKA YATIRIMLARI ETKİLİYOR
Yapay zeka yatırımları, bu sürecin merkezinde bulunuyor. Şirketler, milyarlarca dolarlık teknoloji harcamalarını gerekçelendirmek amacıyla verimlilik artırıcı tedbirler almakta. Analistlere göre, Amazon’un yaptığı bu hamle, sektördeki baskının bir işareti. KPMG’nin araştırması, ABD’li üst düzey yöneticilerin gelecek yıl yapay zeka yatırımlarında ortalama yüzde 14’lük bir artış beklediklerini gösteriyor.
Bazı firmalarda işten çıkarmaların nedenleri farklılık gösteriyor. Euronews’in aktardığına göre; Target ve Nestlé, yeni CEO’ların liderliğinde yeniden yapılanma sürecine girmişken, Carter’s adlı bebek giyim markası ABD’deki yüksek ithalat tarifeleri nedeniyle ofis çalışanlarının yüzde 15’ini işten çıkarmakta.
Bank of America ekonomistlerine göre, yapay zeka ilk olarak giriş seviyesindeki pozisyonları tehdit ediyor. Ancak bilgi teknolojileri, finans ve profesyonel hizmetlerde istihdam hâlâ artış göstermekte. Shrivastava, teknoloji sektörünün 2022 zirvesinden bu yana küçülmüş olmasına rağmen, bu düşüşün yapay zekadan kaynaklandığına dair kesin bir yargıda bulunmak için henüz erken olduğunu belirtiyor.
Ekonomistler, iş gücü piyasasının “düşük işe alım, düşük işten çıkarma” dengesine oturduğunu ifade ediyor. Ancak bu dengenin bozulması halinde, artan işten çıkarmaların tüketici güvenini zayıflatabilir ve yüksek enflasyonla mücadele eden ekonomileri daha da kırılgan hale getirebilir.
