20 Ekim 2025’te Romanya Dışişleri Bakanı Oana Țoiu, Bükreş’in, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Budapeşte’ye uçuşu için hava sahasını açıp açmayacağı sorusuna yanıt verdi. Digi24’ün aktardığına göre, bakan, “Şimdiye kadar böyle bir talep yapılmadı. Ancak iyi bir diplomatik uygulama, Putin’in Avrupa hava sahasına girmeden önce izin istemesidir,” dedi.
Budapeşte görüşmesi ve Avrupa için diplomatik sınav
16 Ekim’de ABD Başkanı Donald Trump ile Putin arasında gerçekleşen ilk telefon görüşmesinin ardından, ikilinin Budapeşte’de yüz yüze görüşeceği açıklandı. Bu, Rus liderin Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın ardından bir AB başkentinde yapacağı ilk ziyaret olacaktı. Ancak Putin’in uçuş rotası büyük bir sorun yaratıyor: Macaristan’a komşu AB ülkeleri, Rus liderin hava sahalarından geçmesine izin vermeye yanaşmıyor. Özellikle Polonya, kendi hava sahası üzerinden bir uçuşa kesinlikle karşı çıkıyor.
Putin için sembolik ve politik anlam
Putin açısından bu ziyaret, yalnızca diplomatik değil, aynı zamanda sembolik bir hamle niteliğinde. AB topraklarında ABD Başkanı ile müzakere etmek, Kremlin’in uluslararası izolasyona rağmen hâlâ “eşit düzeyde bir aktör” olduğunu gösterme girişimi olarak görülüyor. Aynı zamanda, bu adım Avrupa içindeki birlik ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) kararlarına olan bağlılığı da test ediyor.
UCM kararı ve Macaristan’ın istisnai tutumu
Mart 2023’te UCM, Ukrayna’dan binlerce çocuğun yasa dışı şekilde sınır dışı edilmesinden dolayı Putin hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Macaristan Parlamentosu ise 2025 yılında UCM’den çekilme kararı aldı ve yetkililer, Putin’in ülkeye gelmesi hâlinde tutuklanmayacağını belirtti. Buna karşın, AB’nin diğer üyeleri UCM yükümlülüklerini uygulama niyetinde.
Avrupa liderlerinden tepkiler
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Putin’in olası Budapeşte ziyaretini “Avrupa’nın değerleriyle bağdaşmaz” olarak nitelendirdi. Kallas, savaş suçlarıyla itham edilen bir liderin AB başkentinde ağırlanmasının “uluslararası hukuka aykırı” olduğunu vurguladı.
Litvanya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys ise, “Putin’in Avrupa’da olabileceği tek yer Lahey’de mahkeme salonudur, herhangi bir başkent değil,” diyerek, Avrupa’nın ilkelerini korumanın diplomatik pragmatizmden daha önemli olduğunu söyledi.
AB için siyasi ve hukuki ikilem
Avrupa Birliği, Putin’in olası ziyaretiyle birlikte, hukuki yükümlülükler ve siyasi gerçekler arasında zor bir dengeyle karşı karşıya kaldı. Üye devletler UCM kararına uymakla yükümlü, ancak ABD’nin diplomatik baskısı ve barış görüşmeleri beklentisi esneklik arayışını teşvik ediyor. Bu durum, AB dış politikasının kırılgan yönlerini bir kez daha ortaya koyuyor.
Rusya’nın izolasyonu derinleşiyor
Putin’in Avrupa hava sahasına girişi için gerekli izinlerin verilmemesi, Kremlin’in uluslararası tecritinin derinleştiğini gözler önüne seriyor. Moskova, bu ziyaretle “normalleşme” görüntüsü vermeye çalışsa da, Avrupa ülkeleri lideri açıkça istenmeyen kişi konumunda tutuyor.
