Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (Minsanpromtorg), 1 Ocak 2027’den itibaren tüm yabancı internet siparişlerine KDV getirilmesini öngören düzenlemeyi resmen onayladı. Plan, 2027’de %7, 2028’de %14 ve 2029’da %22’ye ulaşacak şekilde ithalat vergisinin kademeli olarak artırılmasını içeriyor. Karar, Rusya Maliye Bakanlığı ile birlikte hazırlanan uzun vadeli bir stratejinin parçası olarak duyuruldu.
Resmi gerekçe, ucuz ithalat akışı nedeniyle zarar gören yerli üreticileri korumak. Ancak eleştirmenler, Kremlin’in asıl amacının askeri harcamaları finanse etmek için vergi gelirlerini artırmak olduğunu savunuyor. Özellikle Rusya Deri ve Ayakkabı Üreticileri Birliği’nin önerisiyle başlatılan girişim, 2026 yılının ilk iki ayında ayakkabı üretiminin %11 düşmesine dayandırılıyor.
Kremlin’in Gerekçesi: Yerli Üretimi Koruma Söylemi
Yetkililer, yeni verginin Rus tüketicileri yerli ürünlere yönlendirerek tekstil, ayakkabı, elektronik ve kozmetik gibi sektörlerde iç talebi canlandıracağını öne sürüyor. Minsanpromtorg, ithalattaki daralmanın yerli fabrikaların kapasite kullanımını artıracağını ve istihdama katkı sağlayacağını belirtiyor.
Ancak uzmanlar, vergi yükünün tamamen tüketiciye yansıyacağına dikkat çekiyor. Rusya’da halihazırda yüksek enflasyon ve düşen reel gelirlerle mücadele eden haneler, artan fiyatlar karşısında daha da zorlanacak. Resmi verilere göre, 2025’te yıllık enflasyon %9’un üzerinde seyrederken, gıda dışı ürünlerdeki fiyat artışı çift haneli rakamlara ulaşmış durumda.
Tüketiciye Yansıyacak Maliyet: Zam ve Azalan Çeşitlilik
Kademeli KDV artışı, özellikle giyim, ayakkabı, elektronik ve kozmetik gibi kategorilerde fiyatları önemli ölçüde yukarı çekecek. Örneğin, 2029 itibarıyla %22’lik vergi oranı, sınır ötesi alışverişlerde nihai fiyatı neredeyse dörtte bir oranında artıracak. Bu durum, ucuz ithal ürünlere erişimi büyük ölçüde kısıtlayacak.
Analistler, Rus perakende pazarında ürün çeşitliliğinin daralacağını öngörüyor. Yerli üreticilerin boşluğu doldurma kapasitesi sınırlı kalırken, tüketiciler daha pahalı ve sınırlı seçeneklerle karşı karşıya kalacak. Rusya’da üretilmeyen veya yetersiz üretilen birçok tüketim malı için ise fiyat artışı kaçınılmaz hale gelecek.
Yerli Üretici Yeterli mi? Olası Kıtlık ve Kalite Sorunları
Ayakkabı üretimindeki %11’lik düşüş, yerli sanayinin rekabet gücünün zayıfladığını gösteriyor. Sektör temsilcileri, vergi korumasının kısa vadede üretimi artırmayabileceğini, aksine bazı kategorilerde arz açığına yol açabileceğini kabul ediyor. Özellikle teknoloji ürünleri ve markalı giyim gibi alanlarda Rusya’nın ithalata bağımlılığı yüksek.
Yerli üreticilerin kalite ve fiyat avantajı konusunda uluslararası rakiplerini yakalaması yıllar alabilir. Bu süreçte tüketiciler ya daha pahalı yerli ürünlere yönelecek ya da kalite düşüklüğüyle karşılaşacak. Ekonomistler, olası bir talep düşüşünün küçük ve orta ölçekli işletmeleri olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Kayıt Dışı Ekonomi Riski: Kaçakçılık ve Gri Pazar
Yeni vergi yükü, resmi ithalat kanallarının cazibesini kaybetmesine neden olacak. Uzmanlar, tüketicilerin ve küçük işletmelerin vergiden kaçınmak için yasa dışı veya yarı yasal yollara yönelebileceğini belirtiyor. “Gri” ithalat ve kaçakçılık zaten büyüyen bir sorunken, %22’lik KDV oranı bu eğilimi hızlandırabilir.
Rusya’da kayıt dışı ekonominin GSYH’nin %20-25’ine ulaştığı tahmin ediliyor. Yeni düzenleme, bu oranı daha da artırarak devletin vergi gelirlerinde beklenen artışa ulaşmasını engelleyebilir. Ayrıca, denetim maliyetlerinin yükselmesi ve yaptırım zorlukları, otoriteleri zorlayacak faktörler arasında.
Sonuç olarak, Rusya’nın ithalat üzerindeki kademeli vergi artışı, kısa vadede bütçeye katkı sağlasa da orta vadede tüketici fiyatlarını yükseltecek, satın alma gücünü düşürecek ve kayıt dışı ekonomiyi güçlendirecek bir politika olarak değerlendiriliyor. Kremlin’in savaş harcamalarını finanse etme çabası, sıradan vatandaşların yaşam maliyetine doğrudan yansıyor.
