Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, enerji piyasalarında beliren risklere dikkat çekerek, jet yakıtı arz güvenliğinde sorunlar yaşanabileceği senaryolarına hazırlık yaptıklarını belirtti.
Jorgensen, Brüksel’de gerçekleştirilen AB-Moldova yüksek düzeyde enerji diyaloğu toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında önemli açıklamalar yaptı.
Son zamanlardaki jeopolitik dalgalanmaları anımsatan Jorgensen, “Dünya, tartışmasız en ciddi enerji krizlerinden biriyle karşı karşıya. Bu kriz, ekonomilerimiz ve toplumlarımızın dayanıklılığını test ediyor.” dedi.
AB üyesi ülkelerin Orta Doğu’daki çatışmanın patlak vermesinden bu yana fosil yakıt ithalatında 30 milyar avrodan fazla ek harcama yaptıklarını ifade etti.
Enerji bağımlılığının yalnızca ekonomik bir mesele değil, aynı zamanda stratejik bir kırılganlık olduğunu vurgulayan Jorgensen, riskleri yönetmek ve vatandaşları dalgalanmaların etkilerinden korumak için gerekli çalışmaları sürdüreceklerini kaydetti.
Uzun vadede daha güçlü enerji bağlantıları kurmak, kaynakları çeşitlendirmek ve temiz enerjinin yaygınlaşmasına odaklanılması gerektiğine dikkat çekti.
GAZ ÜRETİMİ CİDDİ ORANDA DÜŞTÜ
Orta Doğu’daki durumun hızlı bir şekilde normale dönmesini umduğunu belirten Jorgensen, “Ancak normal bir duruma ne zaman döneceğimiz henüz belirsiz. En iyi senaryoda bile durum ciddi kalacak. Özellikle Katar’daki altyapıya verilen hasar nedeniyle gaz üretimi etkilenmiş durumda ve toparlanması yıllar alabilir.” dedi.
Durumun belirsizliğine dikkat çeken Jorgensen, “Bu nedenle jet yakıtı gibi arz güvenliği sorunlarının ortaya çıkabileceği senaryolar için hazırlık yapıyoruz. Jet yakıtı miktarını izleyen bir gözlem mekanizması oluşturduk.” ifadelerini kullandı.
Gerekirse jet yakıtının koordinasyonu ve yeniden dağıtımı için siyasi adımlar atmaya da hazır olduklarını belirten Jorgensen, “Henüz o aşamada değiliz ve umarız ihtiyaç duyulmaz ancak hazırlıklı olmalıyız.” şeklinde konuştu.
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların aksaması, Avrupa’da petrol ve doğal gaz fiyatlarında hızla artışa yol açtı. Jet yakıtı fiyatları, geçen yıla göre iki katına kadar yükseldi.
AB rafinerileri, normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin %70’ini karşılayabiliyor; geriye kalan kısmı ise Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.
AVRUPA’DA JET KITLIĞI YAŞANABİLİR
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın yakın gelecekte jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşılaşabileceği uyarısını yaptı.
Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içinde 160 uçuşunu iptal edeceğini duyurdu. Alman hava yolu şirketi Lufthansa da, maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini sonlandırmayı planlıyor. Ayrıca, jet yakıtı fiyatlarının artışı nedeniyle Ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşunu iptal etmeye karar verdi.
Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu finansal tahminlerini aşağı yönlü revize etti.
