Afrika kıtasının jeolojik yapısı, beklenenden çok daha hızlı bir şekilde değişebilir. Nature Communications dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Kenya ve Etiyopya arasındaki Turkana Yarığı’nda yer kabuğunun kritik bir seviyede inceldiğini ortaya koydu.
Beklenenden daha ince: 13 kilometre
Bilim insanları, Turkana Yarığı’nın altındaki yer kabuğunun yalnızca 13 kilometre kalınlığında olduğunu belirledi. Normal koşullarda kıtasal kabuğun kalınlığının 35 kilometreyi bulması beklenirken, bu durum jeolojik bir “kopma noktasına” işaret ediyor. Uzmanlar, bu süreci çekilen bir sakızın incelmesi benzeri “necking” (boyun verme) fenomeniyle açıklıyor.
Yeni bir okyanus mu doğuyor?
Yaklaşık 45 milyon yıl önce başlayan bu geniş çaplı hareket, Afrika ve Somali levhalarını her yıl 4,7 milimetre hızla birbirinden ayırmakta. Araştırma ekibi, yer kabuğundaki incelmeyle birlikte kırılganlığın arttığını vurguluyor. Bu süreçte:
Yüzeyde devasa çatlaklar oluşuyor ve magma yükseliyor,
Milyonlarca yıl sonra Hint Okyanusu’nun bu boşluğu doldurmasıyla yeni bir okyanusun oluşma ihtimali belirmekte.
Turkana Bölgesi, sadece jeolojik değil, aynı zamanda antropolojik açıdan da büyük öneme sahip. Burada, dünyadaki antik insan fosillerinin üçte biri bulunmuştur. Ancak yeni çalışma, bu bölgenin zenginliğini şu şekilde değerlendiriyor:
“Burası insanlığın tek beşiği olduğu için değil, jeolojik yapısının (hızlı çökelme ve volkanik kül) fosilleri mükemmel biçimde koruyabileceği için bu kadar çok kalıntıya ev sahipliği yapıyor olabilir.”
