800 yılı aşkın bir süre önce Orta Çağ Japonya’sında gökyüzünde görülen gizemli “kırmızı ışıkların” nedeni, modern teknoloji ve tarihi verilerin birleştirilmesiyle ortaya çıktı. 10 Nisan 2026’da Proceedings of the Japan Academy dergisinde yayımlanan bir çalışma, bu doğa olayının şiddetli bir güneş fırtınasından kaynaklandığını kesin olarak belirledi.
KUTUP IŞIKLARI OLABİLECEĞİ TAHMİN EDİLİYORDU
1204 yılında Japon şair Fujiwara no Teika, Kyoto semalarında “kuzey gökyüzünde beliren kırmızı ışıkları” kaydetmiştir. Uzun süre bu anlatıların kutup ışıkları olabileceği düşünülüyordu. Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar, bu tarihi verileri ağaç halkalarının analiziyle destekleyerek güneş aktivitesini Orta Çağ’a kadar izlediler.
Yapılan incelemeler sonucunda, 12. yüzyılın sonunda Güneş’in oldukça aktif bir döngüde olduğu ve Teika’nın gözlemlediği olayın bu döngünün bir parçası olduğu saptandı.
YENİ TESPİT YÖNTEMİ
Profesör Hiroko Miyahara liderliğindeki ekip, araştırmada “yarı-ekstrem” olarak adlandırılan güneş proton olaylarına odaklandı. Bu olayların, en uç örneklerin %10 ile %30’u kadar bir yoğunluğa sahip olduğu ancak yine de önemli etkilere yol açtığı belirtildi.
Geliştirilen yeni metodolojinin, güneş fırtınalarının oluşma sıklığını ve geçmişteki etkilerini daha iyi anlamaya yardımcı olduğu ifade edildi. Uzmanlar, bu bulguların modern dünyanın uydu sistemleri ve uzay görevleri gibi kritik altyapıların korunması için risk analizlerinde kullanılacağını vurguladı.
