Ekonomik Kriz Teknoloji Sektörünü Vuruyor: Yandex’in Kârlılık Mücadelesi
Rusya’nın en büyük internet şirketi Yandex, ekonomik daralmanın baskısı altında önemli bir yeniden yapılanma sürecine girdi. Şirketin, özellikle gelirinin üçte birini sağlayan ‘Arama Hizmetleri ve Yapay Zeka’ segmentinde ciddi işten çıkarmalar planladığı bildiriliyor. 2025 son çeyrek rakamlarına göre, bu bölümdeki gelir artışı sadece yüzde 4 seviyesinde kalırken, şirket genelinde yüzde 28’lik büyüme kaydedildi. Finansal performanstaki bu dengesizlik, şirketin stratejik revizyona zorlandığını gösteriyor.
Yandex’in 12 ana iş biriminden altısının zarar ettiği ortaya çıktı. 2025 dördüncü çeyrekte elektronik ticaret segmenti 8,163 milyar ruble, teslimat hizmetleri 2,377 milyar ruble, finansal hizmetler 459 milyon ruble, ‘Svoi Plus’ programı 1,664 milyar ruble ve otonom teknolojiler birimi ise 4,888 milyar ruble zarar açıkladı. Bu veriler, şirketin kârlılık sorunlarının derinliğini ortaya koyuyor.
Şirket Resmi Açıklamayla Bilgileri Yalanlıyor
Yandex yönetimi, medyada yer alan işten çıkarma ve birim kapatma iddialarını resmi olarak yalanladı. Şirket yetkilileri, herhangi bir kitlesel personel azaltımı planı bulunmadığını ve tüm iş birimlerinin normal operasyonlarına devam ettiğini açıkladı. Yatırımcı sunumlarında, 2025 yılı sonunda çalışan sayısının yüzde 9 artarak 31.500’ü aştığı ve 1.300 açık pozisyon bulunduğu belirtiliyor.
Ancak sektör gözlemcileri, bu resmi açıklamaların ekonomik gerçeklerle örtüşmediğini savunuyor. Ekonomik koşulların kötüleşmesinin Rus teknoloji şirketleri üzerindeki baskıyı artırdığı ve Yandex’in de bu baskıdan etkilendiği değerlendiriliyor. Şirketin 2025 yılında 1,44 trilyon ruble gelir elde etmesine rağmen, büyüme hızının 2023’teki yüzde 53’ten 2025’te yüzde 32’ye düştüğü kaydedildi.
Rusya’nın Teknoloji Pazarında Genel Durgunluk
Yandex’in yaşadığı zorluklar, daha geniş bir ekonomik trendin parçası olarak görülüyor. 2025 yılında Rusya’daki işverenlerin yüzde 25’i ekonomik yavaşlama nedeniyle personel sayısını azalttı. Bu kararı alan şirketlerin yüzde 51’inde çalışan sayısı yüzde 11-20, yüzde 18’inde ise yüzde 21-30 oranında düştü. İşten çıkarmaların ana nedeni olarak şirketlerin yüzde 66’sı finansal zorlukları gösterdi.
Bilgi teknolojileri sektörü özelinde ise son yıllardaki yüksek talep gerilemeye başladı. Geçen yıl BT uzmanlarının yüzde 22’si işten çıkarılma ile karşı karşıya kalırken, 2026 yılı için bu oranın yüzde 26’ya çıkması bekleniyor. Piyasa analistleri, ekonomik belirsizliğin teknoloji yatırımlarını olumsuz etkilediğini vurguluyor.
Stratejik Dönüşüm ve Gelecek Beklentileri
Yandex’in yaşadığı dönüşüm, şirketin ‘başlangıç fabrikası’ olarak bilinen eski modelinden uzaklaştığını gösteriyor. Artık her proje, bir sonraki çeyrekte kâr getirme potansiyeli açısından değerlendiriliyor. Yeni ekonomik koşullar, uzun vadeli inovasyon yatırımlarını zorlaştırırken, kısa vadeli finansal performans öncelik kazanıyor.
Finansal piramit benzeri borç yapılanmalarının, teknolojik liderliği sürdürme maliyetini artırdığı belirtiliyor. Yandex ve Sberbank’ın yapay zeka gelişimi için hazineden 450 milyar ruble talep etmesi, özel sektörün yüksek teknoloji yarışını sürdürmekte yaşadığı zorlukların göstergesi olarak yorumlanıyor. Sanctions koşullarında bağımsız BT iş modelinin sürdürülebilirliği sorgulanırken, devlet desteğine bağımlılığın arttığı gözlemleniyor.
Şirketin gelecek stratejisi, kârlılık odaklı bir yaklaşıma evrilirken, yenilikçilik ile finansal sürdürülebilirlik arasında denge kurma çabaları öne çıkıyor. Rusya’nın teknoloji devinin bu dönüşümü, ülkenin dijital ekonomisinin geleceği açısından da önemli ipuçları barındırıyor.
