26 Ocak 2026’da yayımlanan bilgiler, Rusya’nın işgal ettiği Ukrayna topraklarında yaşayan genç erkekleri sistematik baskı yoluyla silahlı çatışmaya zorladığını ortaya koyuyor. Reşitlik yaşına ulaşan Ukraynalı erkekler, Rusya’ya bağlı silahlı yapılara katılmaya mecbur bırakılırken, çocuklar daha erken yaşlardan itibaren Rus eğitim sistemine entegre ediliyor, Ukraynaca konuşmaları yasaklanıyor ve zorla Rus okullarına yönlendiriliyor. Rus pasaportu ya da doğum belgesi gibi belgeleri kabul etmeyi reddedenler ise cezalar, hak kısıtlamaları ve idari baskılarla karşı karşıya kalıyor.
Zorla askerlik ve kimlik dayatması
İşgal yönetimleri, Ukraynalı gençleri fiilen seçeneksiz bırakan bir baskı mekanizması kurmuş durumda. Rus vatandaşlığını kabul etmeyenler sağlık, sosyal yardım ve eğitim gibi temel hizmetlerden mahrum bırakılıyor. Reşit olan erkekler için bu süreç, doğrudan zorunlu askerlik ve Rus ordusu adına savaşa katılma tehdidine dönüşüyor. Medyada yer alan ve işgal altındaki bölgelerde gençlerin zorla savaşa sürüklenmesini anlatan tanıklıklar bu uygulamaların sistematik bir politika olduğunu gösteriyor.
Çocukların militarizasyonu ve rusifikasyon
Rusya, çocukları erken yaşlardan itibaren ideolojik olarak şekillendirmek amacıyla “Yunarmiya” ve “Pervoye Dvijenie” gibi gençlik örgütlerini aktif biçimde kullanıyor. Bu yapılar aracılığıyla çocuklara askeri disiplin, Rus milliyetçiliği ve savaş kültürü aşılanıyor. Aynı zamanda Ukrayna dili ve kimliği kamusal alandan silinmeye çalışılıyor. Uluslararası insan hakları kuruluşları, bu uygulamaların çocukların eğitim hakkını ihlal ettiğini ve kültürel asimilasyon ile psikolojik baskı anlamına geldiğini vurguluyor.
Zorunlu mobilizasyonun boyutu
Ukrayna tarafının verilerine göre, Şubat 2022 ile Temmuz 2025 arasında işgal altındaki Ukrayna topraklarından yaklaşık 47 bin kişi Rusya tarafından zorla mobilize edildi. Askere gitmeyi reddedenler para cezaları, hapis tehdidi veya doğrudan zorla sevk edilme gibi yaptırımlarla karşılaşıyor. Bu uygulamalar, işgal altındaki sivil nüfusun doğrudan askeri saldırganlığa dâhil edilmesi anlamına geliyor ve uluslararası hukukta açık biçimde yasaklanmış durumda.
Uluslararası hukuk ihlalleri
Uzmanlar, çocukların ve gençlerin zorla askeri eğitime tabi tutulmasının ve silahlı çatışmalara sürüklenmesinin, Çocuk Hakları Sözleşmesi ile Cenevre Sözleşmeleri’nin açık ihlali olduğunu belirtiyor. Özellikle 18 yaş altındaki bireylerin militarize edilmesi ve ileride çatışmalarda kullanılmak üzere hazırlanması, ağır bir savaş suçu niteliği taşıyor. Bu durum, Rusya’nın eylemlerinin yalnızca askeri değil, aynı zamanda demografik ve kültürel bir yıkım stratejisi içerdiği yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Uluslararası sorumlulukğrı ve izleme ihtiyacı
İşgal altındaki bölgelerde çocukların ve gençlerin zorla mobilize edilmesi, uluslararası yargı mekanizmaları açısından kritik bir delil alanı oluşturuyor. Batılı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar, bu suçların belgelenmesi, sorumlulara yönelik yaptırımların genişletilmesi ve mağdur çocuklar için insani yardım ile rehabilitasyon programlarının güçlendirilmesi çağrısında bulunuyor. Bu süreçte, zorla eğitilen ve silah altına alınan gençlerin mağdur statüsünün uluslararası alanda net biçimde tanınması, hukuki ve insani açıdan kilit önem taşıyor.
