Emtia piyasaları, ABD’nin Grönland ve İran konusundaki mesajının yanı sıra açıklanan makroekonomik verilerin etkisiyle karışık bir seyir izledi. Haftanın en önemli gelişmeleri arasında, Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenen 56. Yıllık Toplantısı’ndan gelen açıklamalar yer aldı; fiyatlamalarda özellikle jeopolitik risk algısı ile büyüme ve enflasyon beklentileri belirleyici oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusuyla ilgili bazı Avrupa ülkelerine yönelik tarife takvimi açıklarken, İran’a yönelik de çeşitli mesajlar verdi. Ulusal güvenlik gerekçeleriyle Grönland’a ihtiyaç duyduklarını ifade eden Trump, bu konuda acil müzakere talebinde bulunduğunu belirtti; ancak bölgenin kontrolünü ele almak için güç kullanmayacaklarını vurguladı.
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşmesinin ardından Grönland ve Arktik Bölgesi’ne yönelik olası bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu açıkladı ve 1 Şubat’ta devreye girmesi planlanan gümrük vergilerini dublesine uygulamayacağını belirtti.
Diğer yandan, Trump’ın İran’a ilişkin açıklamaları da yatırımcılar tarafından dikkatle takip edildi. Trump, ABD’nin İran’a doğru giden bir “armada” olduğunu, ama bunu kullanmak zorunda kalmamak için umutlu olduğunu ifade etti ve Tahran’ı protestoculara yönelik adımlar ve nükleer program konusunda uyardı.
Bu jeopolitik riskler, emtia piyasalarında güvenli liman talebini artırarak değerli metalleri destekledi, enerji arzına ilişkin endişeler de Brent petrol fiyatlarını etkiledi. ABD’de açıklanan makroekonomik veriler, büyüme beklentilerini güçlendirdi. Geçen yılın üçüncü çeyreğinde ABD ekonomisi, %4,4 ile tahminlerin üzerinde büyüyerek ekonomik aktivitenin dirençli seyrini koruduğunu gösterdi.
ABD’deki imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Ocak ayında 51,9 seviyesine yükselirken, hizmet sektörü PMI ise 52,5 olarak gerçekleşti. Michigan Üniversitesi’nin ölçümlerine göre, tüketici güven endeksi Ocak ayında 56,4’e revize edildi, kısa vadeli enflasyon beklentisi ise %4 ile en düşük seviyeye geriledi.
Para piyasalarında, Fed’in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit bırakması beklenirken, yılın ilk faiz indirimini Haziran ayında yapabileceği öngörülüyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, %4,24 düzeyinde haftayı kapattı, dolar endeksi ise %1,8 düşüşle 97,6 seviyesinde kaldı.
Analistler, jeopolitik gelişmelerin emtia fiyatlamalarını etkilediğini, dolayısıyla fiyatlamaların üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini belirtiyor.
DEĞERLİ METALLER REKOR ÜSTÜNE REKOR TAZELEDİ
İçinde bulunduğumuz hafta boyunca, jeopolitik gerginliklerin ve Fed’in faiz indirimi beklentilerinin etkisiyle değerli metallere olan güvenli liman talebi arttı. Altının ons fiyatı, 4.989,87 dolara kadar yükselerek yeni bir rekor tazelerken, haftayı 4.986,40 dolardan kapattı.
Gümüş de benzer şekilde değer kazandı ve 102,5 dolarla yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Platin, değerli metaller arasında daha ucuz bir alternatif olarak talep gördü ve 2.779,59 dolara yükseldi, paladyum da hafta boyunca değer kazandı.
Bu gelişmelerle, değerli metallerde ons bazında fiyatlar %19 artışla platinde, %15,5 ile gümüşte, %11,9 ile paladyumda ve %8,8 ile altında gerçekleşti.
BAZ METALLERDE SON DURUM POZİTİF
Baz metaller, tamamlanan geçtiğimiz hafta boyunca jeopolitik gelişmelerin yanı sıra makroekonomik verilerin izlendiği ortamda, kurşun hariç pozitif bir seyir izledi. Şili’deki Escondida bakır madeninde sözleşmeli işçilerin grev kararı alması, maden sahasına ulaşımı sağlayan yolu geçici olarak kapatmasına yol açtı.
Ayrıca, ABD Temsilciler Meclisi, eski Başkan Joe Biden döneminde Minnesota’nın kuzeyindeki mineral açısından zengin alanda getirilen madencilik kısıtlamalarının kaldırılmasına yönelik tasarıyı kabul etti.
Tezgah üstü baz metallerde fiyatlar, geçen hafta nikelde %5, çinkoda %2,2, bakırda %1,7 ve alüminyumda %1,1 değer kazanırken, kurşunda %0,3 değer kaybetti.
PETROLDE JEOPOLİTİK ENDİŞELER POZİTİF SEYREDİYOR
Petrol fiyatları, Trump’ın Grönland konusundaki söylemlerini yumuşatması ve Ukrayna savaşının sona erebileceğine dair olumlu haberlerin yanında, İran’a yönelik olası askeri müdahale konusunda yaptığı açıklamalar doğrultusunda artan arz endişeleriyle haftayı pozitif bir seyirle tamamladı. Kazakistan’daki iki büyük petrol sahasında yaşanan geçici kapanmalar da arzı daraltma potansiyeline işaret ediyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel günlük petrol talebi artış öngörüsünü 69 bin varil yukarı yönlü revize etti. Küresel talebin bu yıl, geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 932 bin varil artarak 104 milyon 981 bin varile ulaşması bekleniyor. Doğal gaz fiyatlarında ise arzın düşmesi, kış şartlarının etkisiyle fiyatları destekledi.
Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda %2,9 artarken, doğal gaz fiyatı da %15,4 değer kazandı.
TARIM EMTİALARINDA DALGALI SEYİR
Tarım emtiaları, ABD’de hava koşullarının kış zararı riskini artırmasıyla karışık bir seyir izledi. Brezilya ve Arjantin’deki hava koşulları ile ihracat talepleri de fiyatlamalarda etkili oldu. Bu hafta, Chicago Ticaret Borsası’nda pirinçte %0,5, buğdayda %2,4, mısırda %1,4 ve soya fasulyesinde %0,9 değer kazandı.
Ancak emtia borsasında kahvede %1,1, şekerde %1,5 ve pamukta %1,3 değer kaybı yaşandı; kakaonun ton başına fiyatı %17 azaldı.
