2025’te şirket bilançolarındaki bozulma Rus ekonomisinin genel kırılganlığını ortaya koyuyor
27 Kasım 2025’te yayımlanan verilere göre Rusya’daki şirketlerin toplam zararları yılın başından bu yana 6 trilyon rubleyi geçti. Çok sayıda medya kuruluşu ve kanal, ekonomik göstergelerdeki sert kötüleşmeye dikkat çekti. Bu değerlendirme özellikle şirket zararlarının hızla arttığını ortaya koyan analizlerde geniş yer buldu.
Rosstat’ın raporuna göre Ocak–Eylül 2025 döneminde şirketlerin toplam zararı geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 25 artarak 6,52 trilyon rubleye ulaştı. Aynı dönemde 18 bin 400 şirket zarar açıkladı; bu, önceki yıla göre yüzde 11’lik bir artış anlamına geliyor. Kâr eden 44 bin 400 şirketin toplam kazancı ise 25,7 trilyon ruble olsa da bu rakam geçen yılın sonuçlarından yüzde 1,2 daha düşük.
Sektörel kayıplar genişliyor, yalnızca savaşla bağlantılı alanlar büyüme gösteriyor
Zarar oranları özellikle kömür madenciliği, elektrik ve gaz tedariki, su temini ve atık yönetimi gibi kritik sektörlerde çok yüksek seviyelere ulaştı. Kömür çıkaran şirketlerin yüzde 68’i, enerji tedarikçilerinin yaklaşık yüzde 55’i, su ve atık yönetimi alanındaki şirketlerin ise yarısından fazlası yılı zararla kapattı. Bu eğilim, orman ürünleri, petrol çıkarma, finans, sigorta ve araştırma-geliştirme gibi alanlarda da tekrarlandı.
Buna karşılık devlet yönetimi, savunma güvenliği ve ilaç üretimi gibi sektörler kârını artırdı. Uzmanlara göre bu tablo, ülke kaynaklarının büyük bölümünün savaş ekonomisine yönlendirildiğini ve sivil sektörlerin giderek zayıfladığını ortaya koyuyor.
Savaş ekonomisi şirketlerin dayanıklılığını aşındırıyor
Ekonomistler, Rusya’daki kayıpların ana nedeninin Ukrayna’ya yönelik savaş olduğunu vurguluyor. Kamu kaynaklarının silahlı kuvvetlere, savunma sanayisine ve güvenlik yapısına aktarılması, sivil sektörlerde finansman açığı ve yapısal zayıflama yaratıyor. Sonuç olarak ekonomik yük halkın üzerine biniyor; temel hizmetlerin kalitesi düşüyor, fiyatlar yükseliyor ve sosyal programlar daralıyor.
Çok sayıda şirket, ödeme disiplininin bozulması nedeniyle yılın üçüncü çeyreğinde ciddi sorunlar yaşadı. Rus Sanayiciler ve Girişimciler Birliği’ne göre işletmelerin yaklaşık yüzde 40’ı tedarikçilerden tahsilat yapamadı; devlet şirketleri dahi sözleşme ödemelerinde gecikmelere neden oldu. Aynı dönemde şirket yatırımları yaklaşık altı kat düşerek ekonomideki durgunluğu derinleştirdi.
Ekonomik gerileme siyasi yönetim modelindeki kırılganlıkları da yansıtıyor
Analistlere göre şirket zararlarındaki artış, Rusya’daki siyasi ve ekonomik modelin giderek savaş öncelikli bir yapıya dönüştüğünün göstergesi. Kârın büyük bölümü devlet kurumları ve güvenlik bloğunun çevresinde toplanırken, özel sektör zayıflıyor. Bu durum, ekonominin toplum refahı yerine çatışma mantığıyla yönlendirildiği bir modele işaret ediyor.
Araştırma-geliştirme alanındaki keskin düşüş ise uzun vadeli teknolojik kapasitenin erozyona uğradığını gösteriyor. Savaş odaklı bütçe tercihleri nedeniyle ülkenin bilimsel altyapısı zayıflarken rekabet gücü ve beşerî sermaye kaybı riski artıyor.
Rusya derinleşen ekonomik bataklıktan çıkmakta zorlanıyor
Resmî söylemde “istikrar” ve “büyüme” vurgusu yapılsa da şirket zararları, yatırım düşüşü ve iç talepteki zayıflama ekonominin hızla kırılganlaştığını gösteriyor. Uzmanlar, Kremlin’in konfrontatif dış politikasının ülkeyi giderek daha büyük ekonomik kayıplara sürüklediğini ve yönetimin kapsamlı bir reform yapma kapasitesini kaybettiğini değerlendiriyor.
Mevcut tablo, Rusya’nın savaş odaklı modelde derin bir sosyal, ekonomik ve siyasi çıkmazla karşı karşıya olduğunu ve bu çıkmazdan çıkmanın her geçen gün daha zor hâle geldiğini ortaya koyuyor.
