Oylama analizi, Rusya’ya yakın duruşları ortaya koydu
26 Kasım 2025’te “Çekya Online” portalı, EU Observer ile Novaja Gazeta Europe’un yürüttüğü kapsamlı bir araştırmanın sonuçlarını yayımladı. Çalışma, Avrupa Parlamentosu’nda Rusya ve Belarus’a ilişkin karar tasarılarına verilen oyları analiz ederek Rusya yanlısı tutum sergileyen milletvekillerinin listesini oluşturdu. İlk 12 isim arasında üç Çek milletvekili bulunuyor: Ondřej Dostál, Komünist Parti lideri Kateřina Konečná ve Ivan David.
Rapora göre Ivan David, Rusya’yı ilgilendiren oylamalarda 15 kez Ukrayna aleyhine oy kullanarak üçüncü sıraya yerleşti ve iki oylamada çekimser kaldı. Konečná ise Slovak Erik Kaliňák ile birlikte 15 kez Rusya yanlısı pozisyonu destekledi, iki oylamaya katılmadı. Bulgular, araştırmanın yayımlandığı platformdaki değerlendirmelerde yer aldığı gibi, Rusya’nın Avrupa siyaseti içindeki etkisini artırmak için parlamenter araçları etkin biçimde kullanabildiğini gösteriyor.
Araştırma: Rusya, siyasi mekanizmaları “yumuşak nüfuz” için kullanıyor
Analiz, milletvekillerinin Rusya’nın saldırganlığını kınayan, Ukrayna’ya destek veren veya Belarus ile ilişkileri değerlendiren belgeler üzerindeki oylamalarına odaklandı. Örneğin 28 Kasım 2024’te, Rusya ile Kuzey Kore arasındaki yakınlaşmanın ardından Ukrayna’ya desteğin artırılmasını öngören karar tasarısında Dostál, Konečná ve David “hayır” oyu verdi. Benzer bir tutum, 19 Eylül 2025’te Ukrayna’nın Batı sistemleriyle Rusya topraklarına saldırı düzenlemesine yönelik sınırlamaların kaldırılmasını içeren oylamada da tekrarlandı.
Listedeki toplam 21 milletvekilinin dağılımı şöyle: Almanya’dan 8, Slovakya’dan 6, Çekya’dan 3, Bulgaristan’dan 2, Yunanistan ve Polonya’dan birer isim.
Kremlin’in “Truva atları”: Parlamentoda propaganda için uygun zemin
Uzmanlara göre araştırmanın ortaya koyduğu tablo, Rusya’nın Avrupa kurumlarına nüfuz etmek için yasal siyasi süreçleri manipülatif biçimde kullandığını gösteriyor. Bu tür faaliyetler her zaman yasa dışı olmasa da, AB’nin ortak duruşunu zayıflatabilecek karar gecikmelerine ve dezenformasyonun yayılmasına imkân tanıyor. Rusya, kendisini destekleyen milletvekillerini Avrupa içinde bir “çoğunluk izlenimi” yaratmak için kullanıyor; bu da Kremlin’in Avrupa’da “bölünme” mesajını yaymasını kolaylaştırıyor.
Rusya yanlısı oylar genellikle nihai sonucu değiştirmese bile, Kremlin propagandası için güçlü bir araç hâline geliyor. Rus medya organları, AB’de “birliğin çözüldüğünü” göstermek amacıyla bu oylamaları düzenli olarak öne çıkarıyor. Bu durum hem Avrupa toplumlarında hem de dış kamuoyunda şüphe ve güvensizlik yaratmayı amaçlayan bir bilgi operasyonunun parçası olarak değerlendiriliyor.
Çekya’ya etkileri ve bölgesel siyasi riskler
Üç Çek milletvekilinin listede yer alması, ülke için de önemli sonuçlar doğuruyor. Uzmanlar, bu durumun Çekya’nın Ukrayna’nın istikrarlı destekçisi olarak sahip olduğu imajı zayıflatabileceğini ve Kremlin’in ülke içindeki bilgi alanına daha kolay sızmasına neden olabileceğini belirtiyor. Rusya yanlısı söylemleri normalleştirme çabaları, özellikle toplumsal kutuplaşmanın yoğun olduğu dönemlerde daha etkili hâle geliyor.
Ayrıca, Çekya’nın gelecekteki başbakanı olması beklenen Andrej Babiš’in Ukrayna’ya destek konusunda isteksiz tutumu, Avrupa Parlamentosu’ndaki Rusya yanlısı Çek milletvekillerine siyasi koruma sağlayabilir. Bu ortam, Kremlin’in etkisini artırma rismini daha da güçlendiriyor.
AB’nin önceliği: siyasi nüfuz operasyonlarına karşı kolektif savunma
Batılı hükümetler, Rusya’nın Avrupa parlamentolarındaki etkisini azaltmak için şeffaf finansman kuralları, milletvekili temaslarının denetimi ve etki ajanlarına yönelik yaptırımlar gibi önlemleri genişletme gereğini vurguluyor. Kamunun bu tür faaliyetler hakkında bilgilendirilmesi, demokratik süreçlerin korunması açısından kritik kabul ediliyor.
Analistlere göre sadece bütüncül ve eşgüdümlü bir yaklaşım, Rusya’nın Avrupa içindeki “yumuşak nüfuz” stratejisini etkisizleştirebilir ve karar alma mekanizmalarının güvenilirliğini koruyabilir.
