Ulusal aşı takvimi için yapılan alımlar dramatik şekilde azaldı
2 Aralık 2025’te çeşitli medya kaynakları ve TG kanallarında yayımlanan bilgiler, Rusya’nın ulusal bağışıklama takvimine dâhil olan zorunlu aşıların tedarikini keskin biçimde azalttığını ortaya koydu. Analizlere göre, 2025’in ilk yarısında bu aşılar için ilan edilen kamu ihalelerinin toplam değeri 41,6 milyar rubleden 6,4 milyar rubleye düşerek 6,5 kat geriledi; bu durum aşı tedariki verilerinin kamuya yansımasıyla doğrulandı. Aynı çerçevede aşı alımlarındaki çöküş kamu sektöründeki düşüşü neredeyse yüzde 91’e taşıdı. Kızamık, kızamıkçık, kabakulak, difteri, tetanos, boğmaca, çocuk felci, hepatit B, tüberküloz ve grip gibi temel hastalıklara karşı koruma sağlayan aşıların sevkiyatları da yıl içinde ciddi oranda azaldı.
Bağışıklama programı zayıflarken salgın riskleri artıyor
Bağışıklama politikalarının zayıf resmine dikkat çeken sağlık uzmanları, Rusya’nın COVID-19 salgınından sonra bile enfeksiyonlarla mücadeleyi öncelik hâline getirmediğini belirtiyor. 2025’te yapılan anketlerde, katılımcıların %60’ı aşılama finansmanının yetersiz olduğunu, yalnızca %70’i uygulamanın “tatmin edici” seviyede kaldığını aktardı. Aşı eksikliğinin en görünür sonuçlarından biri suçiçeği vakalarındaki artış oldu: Yamal-Nenets bölgesinde ocak-eylül döneminde enfeksiyonlar geçen yıla göre %67 arttı. Rusya’da suçiçeği için yerli bir aşı bulunmuyor; tek tedarikçi olan İngiliz “Varilrix” aşısı ise yeterli sayıda temin edilemiyor. Bunun yanında bazı bölgelerde çocuklar için kritik öneme sahip boğmaca, difteri ve tetanos aşılarını içeren “Pentaxim” eksikliği yaşanıyor. Bu durum, temel koruyucu sağlık hizmetlerinin sürdürülemez hâle geldiği endişesini artırıyor.
Askeri harcamalar yükselirken halk sağlığı geriye itiliyor
Uzmanlara göre, zorunlu aşıların alımındaki keskin düşüşün arkasında savunma ve güvenlik sektörlerine aktarılan büyüyen bütçeler bulunuyor. Önleyici tıp “kalan kaynaklarla” finanse edildiğinden, toplumun temel enfeksiyonlara karşı korunması riske giriyor. Bu durum, devlet öncelikleri ile toplumun uzun vadeli ihtiyaçları arasındaki uyumsuzluğu açık biçimde yansıtıyor.
Aşı eksikliği kontrol altındaki hastalıkların yeniden yayılma ihtimalini artırıyor; ithal ve yerli birçok preparatın bulunamaması alarm verici kabul ediliyor. Sağlık yönetiminde planlamanın zayıflığı, tedarik zincirindeki aksaklıklar ve bağımsız uzmanlığın yokluğu, bağışıklama sisteminin temel gereklilikleri dahi karşılayamadığını teyit ediyor.
Aşılama programlarının zayıflaması, vatandaşların devlete duyduğu güveni de aşındırıyor. Temel koruyucu ilaçların bulunamaması, karar alıcıların toplumun gerçek ihtiyaçlarından uzaklaştığı yönündeki algıyı güçlendiriyor. Eleştirmenlere göre, halk sağlığının geri plana atılması yalnızca bugünkü yükü artırmakla kalmıyor, aynı zamanda ülkenin gelecekteki sosyal ve ekonomik gelişimini de tehdit ediyor.
Yetersiz bağışıklama, artan hastalık yükü, düşük iş gücü verimliliği ve insan sermayesinin zayıflaması anlamına geliyor. Bu nedenle kısa vadeli siyasi tercihlerle yürütülen bütçe öncelikleri, Rusya’nın uzun vadeli direnç kapasitesini ciddi biçimde zedeliyor.
