Kütahya’nın Gediz ilçesinde 156 yıldır kesintisiz akan Ayvaz Çeşmesi, tarihi ve kültürel önemiyle dikkat çekiyor.
Kütahya’nın Gediz ilçesindeki Yunuslar Köyü’nde yer alan Ayvaz Çeşmesi, 1870’lerden beri akmaya devam ediyor. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen bu üç oluklu çeşme, köydeki ve çevredeki insanların su ihtiyacını karşılayarak kültürel bir miras oluşturuyor.
ÇEŞMENİN TARİHİ
Araştırmacı Tarihçi Hüseyin Göksal, çeşmenin geçmişine dair şu bilgileri paylaştı:
Yunuslar Köyü’nde yaklaşık 20 çeşme var; ancak en eskisi Ayvaz Çeşmesi. Nüfus defterlerinden, ‘Ayvazoğulları’ sülalesinin varlığını tespit ettik ve çeşmenin adının buradan geldiğini, bir hayırsever tarafından yaptırıldığını tahmin ediyoruz. 1875-1876 yıllarında inşa edilmiş.
Göksal, çeşmenin üç ayrı oluğunun köylüler için hem su kaynağı hem de kültürel bir simge olduğunu aktardı ve çocukluğuna dair anılarını paylaştı:
Biz bu olukları yılan, kurbağa ve balık olarak adlandırırdık. En temiz suyun aktığı ‘balık’ oluktu; mümkün olduğunca ondan içer, iftar için suyu buradan doldururduk.
KÖYLÜLERİN VAZGEÇİLMEZ KAYNAĞI OLDU
Ayvaz Çeşmesi, teknolojinin yaygın olmadığı dönemlerde köylüler için stratejik bir su kaynağıydı. Zaman zaman doğa olaylarından zarar görse de, yapılan tadilatlarla korunmaya devam etti. 1970 ve 1980’lerde köylüler tarla işleri sırasında buradan su temin ederdi; yaz aylarında ise Ramazan iftarlarında sofraların başlıca su kaynağı olarak kullanıldı.
GEDİZ’İN KÜLTÜREL MİRASI
Gediz’in kültürel mirasının güçlü bir yansıması olan Ayvaz Çeşmesi, hâlâ Yunuslar Köyü’nde ziyaretçilerini bekliyor. Doğanın cömertliğini ve tarihin derinliğini temsil eden çeşme, köyün simgesi ve yerel hafızasının önemli bir parçası olarak varlığını sürdürüyor.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
