OpenAI’nin yeni yapay zekâ video aracı Sora 2, birkaç satır komutla dakikalar içinde video oluşturma yeteneğiyle teknoloji dünyasında büyük bir heyecan yarattı. Uygulama, şu anda sadece sınırlı sayıda kullanıcıya açık ve OpenAI yöneticilerinin bildirdiğine göre, beş günden kısa bir sürede 1 milyon indirmeye ulaştı. Ayrıca, Sora’nın büyüme hızı, ChatGPT’yi bile geride bıraktı.
OpenAI yetkilisi Bill Peebles, Sora’nın yalnızca iOS kullanıcılarına sunulduğunu ve davetiye sistemiyle çalıştığını belirtti. Bu durum, sistemin yüksek hesaplama gücü ihtiyacından kaynaklanıyor. Ancak buna rağmen, Sora tarafından üretilen videolar sosyal medyada hızla yayılarak büyük bir etki yarattı.
Fakat bu popülaritenin arkasında ciddi bir tartışma da yeniden gündeme geldi: Yapay zekânın çevresel maliyeti. Sora’nın gerektirdiği yüksek hesaplama gücü, enerji tüketimi ve karbon ayak izi ile ilgili endişeleri artırdı.
YAPAY ZEKANIN ENERJİ TÜKETİMİ KRİPTO MADENCİLİĞİNİ GEÇTİ
Thompson Rivers Üniversitesi’nden hukuk profesörü Robert Diab, The Conversation’da yaptığı açıklamada yapay zekânın enerji ve su tüketimine vurgu yaptı. Diab, OpenAI, Oracle, SoftBank ve MGX işbirliğiyle yürütülen 500 milyar dolarlık Stargate Projesi gibi girişimlerin endişeleri artırdığını ifade etti.
Yapay zekanın enerji tüketimi, kripto madenciliğini aşmış durumda. Bitcoin madenciliğini uzun süredir izleyen araştırmacı Alex de Vries-Gao, 2025 yılı ortasında yaptığı analizde, yapay zekânın elektrik tüketiminde kriptoyu geçtiğini ortaya koydu. De Vries-Gao, yapay zekânın şu anda küresel veri merkezi elektrik kullanımının yüzde 20’sini oluşturduğunu ve bu oranın yıl sonuna kadar iki katına çıkmasının beklendiğini belirtti.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2024’te veri merkezleri dünya elektrik tüketiminin yüzde 1,5’ini oluşturacak ve bu oranın genel enerji talebinden dört kat daha hızlı artacağı öngörülüyor. Ajans, 2030 yılına kadar bu oranın iki katına çıkacağını tahmin ediyor. MIT Technology Review’un öngörüsüne göre ise 2028’de yapay zekânın enerji ihtiyacı, ABD’deki tüm veri merkezlerinin toplam tüketimini aşacak ve bu miktar, ABD’deki evlerin yüzde 22’sini bir yıl boyunca besleyecek kadar elektriğe eş değer olacak.
SU TÜKETİMİ KAYGI VERİYOR
Yapay zekânın enerji tüketimi kadar su tüketimi de dikkat çekiyor. Veri merkezleri, sunucularını soğutmak için ultra saf suya ihtiyaç duyuyor. Microsoft tesislerinde GPT-3 modelinin eğitimi sırasında yaklaşık 700 bin litre tatlı su kullanıldığı tahmin ediliyor. Uzmanlar, 2027 itibarıyla küresel yapay zekâ su talebinin 4 ila 6 milyar metreküp seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.
Çip üretim süreci de çevresel etkilere yol açıyor. 2023 tarihli bir çalışmaya göre gelişmiş grafik işlemcilerin üretimi büyük miktarda enerji, su ve nadir mineraller gerektiriyor. Her yeni nesil çip, üretim döngüsünü yeniden başlatarak karbon ayak izini artırıyor.
Yapay zekâ ile tek bir görüntü üretilmesinin enerji tüketimi, mikrodalga fırının 5 saniye çalıştırılmasına eşdeğerken, yalnızca 5 saniyelik bir video üretimi, bu fırını 1 saatten fazla süreyle çalıştırmak kadar enerji harcıyor.
