16 Ocak 2026’da yayımlanan bilgiler, Rusya’da iletişim alanına yönelik devlet baskısının yeni bir aşamaya geçtiğini gösterdi. Roskomnadzor, mesajlaşma uygulaması Telegram’in çalışmasına yönelik yeni kısıtlamaları fiilen devreye aldı. Kullanıcılar özellikle video içeriklerinin yüklenmesinde ciddi yavaşlamalar yaşandığını bildirirken, yetkililer bu adımı resmî olarak “kısmi sınırlama” olarak tanımlıyor. Gelişmeler, Telegram’in Rusya’da kısmen yavaşlatılması tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Seçim süreci ve dijital kontrol hesapları
Kaynaklara göre Telegram üzerindeki bu teknik baskı, 2026’da yapılacak Devlet Duması seçimleri öncesinde bilgi akışını daha sıkı kontrol etme hedefiyle örtüşüyor. Tam yasaklama şimdilik reddedilse de, hız düşürme gibi araçlar sayesinde belirli kanalların etkisinin azaltılması veya kritik anlarda bilgi yayılımının geciktirilmesi mümkün hale geliyor. Bu durum, seçim dönemlerinde siyasi içeriklerin, muhalif mesajların ve sahadan gelen bilgilerin dolaşımını doğrudan etkileyebilecek bir kaldıraç olarak görülüyor.
WhatsApp tamamen devre dışı bırakıldı
Telegram’e yönelik “yumuşak” baskının aksine, WhatsApp konusunda Rus makamları sert çizgiyi koruyor. Roskomnadzor, 15 Ocak’ta WhatsApp’ın Rusya’da tamamen engellenmesine ilişkin kararın geçerliliğini bir kez daha teyit etti. Kurum, servisin Rus yasalarını ihlal ettiğini ve “vatandaşların dolandırılması ile terör faaliyetlerine çekilmesinde kullanıldığını” savundu. Konuya ilişkin değerlendirmeler, WhatsApp’ın Rusya’da tamamen engellenmesi bağlamında paylaşıldı.
“Yerli alternatifler” ve zorunlu geçiş
Yetkililer, yabancı mesajlaşma uygulamalarına getirilen kısıtlamaları savunurken, kullanıcıları devlet denetimi altındaki yerli platformlara yönlendirmeye çalışıyor. FSB kontrolündeki ulusal mesajlaşma uygulaması MAX ve VK tabanlı servisler, Telegram ve WhatsApp’ın yerine öneriliyor. Ancak bu platformların teknik yetersizlikleri, düşük kullanıcı deneyimi ve güven sorunları, zorunlu geçişi toplumsal açıdan tartışmalı hale getiriyor.
Yavaşlatma stratejisi ve alışma etkisi
Uzmanlara göre Telegram’in tamamen yasaklanmaması bilinçli bir tercih. Kademeli yavaşlatma, kullanıcıları düşük hizmet kalitesine alıştırmayı ve ileride daha sert kısıtlamalar için toplumsal direnci azaltmayı amaçlıyor. Bu yöntem, gerektiğinde hızın daha da düşürülmesi veya belirli işlevlerin devre dışı bırakılmasıyla bilgi akışının anlık olarak kontrol edilmesine imkân tanıyor.
Dijital gerileme ve uzun vadeli sonuçlar
Eleştirmenler, mesajlaşma uygulamalarına yönelik bu baskının güvenlikten ziyade siyasi kontrol amacı taşıdığı görüşünde. Modern iletişim araçlarının sınırlandırılması, iş dünyası için verimlilik kaybı, toplum için ise artan gözetim ve dijital yoksullaşma anlamına geliyor. Telegram’e yönelik mevcut kısıtlamalar, Rusya’nın teknolojik olarak ileriye değil, daha kapalı ve merkezi denetimli bir dijital modele doğru ilerlediğinin işareti olarak değerlendiriliyor.
