Orman Kaybı Hızlanıyor: 8,1 Milyon Hektar Yok Oldu
Son rapora göre, 2024 yılında orman alanlarının kalıcı olarak kaybı 8,1 milyon hektara ulaştı. Bu rakam, yıllık belirlenen sınır olan 3 milyon hektardan önemli ölçüde fazladır.
Araştırmanın başyazarı Erin Matson, “Taahhütlerle gerçeklik arasındaki fark her yıl büyüyor” diyerek, ormanların yalnızca doğa için değil, tüm insanlık için yaşamsal bir altyapı sunduğunu vurguladı.
Bu çarpıcı bulgular, ormanların merkez konularından biri olacağı COP30 İklim Zirvesi’nden önce kamuoyuyla paylaşıldı.
İmzalar Atıldı, Ancak Hedefler Uzak
2021’de dünya liderleri tarafından imzalanan Glasgow Ormanlar ve Arazi Kullanımı Bildirgesi, 2030 yılına kadar orman kaybını durdurmayı ve 350 milyon hektar araziyi restore etmeyi taahhüt etmişti. Ancak mevcut veriler, bu hedefin yüzde 63 gerisinde kalındığını ve bazı bölgelerde ormansızlaşmanın hızlandığını göstermektedir.
2024 yılı itibarıyla meydana gelen orman yangınları toplamda 6,7 milyon hektarlık alanı yok etti. Latin Amerika, Güneydoğu Asya ve Afrika’daki bu yangınlar, 3,1 milyar ton sera gazı salımına neden oldu ki bu miktar, ABD enerji sektörünün yıllık emisyonlarının yüzde 150’sine eşit.
İklim uzmanı Ivan Palmegiani, “Bozulan ormanlar kesilenlerden daha hızlı yok olabilir, ancak bu tür tahribat genellikle fark edilmez ya da raporlanmaz,” diyerek izleme zorluklarına dikkat çekti.
Dengesizlik Sorunu Ekonomide
Rapora göre yıllık ortalama orman koruma bütçesi 5 milyar euroyken, bu alanları yok eden sanayilere sağlanan sübvansiyon miktarı 353 milyar euroyu bulmaktadır. Bu dengesizlik, sistematik bir sorunun varlığını ortaya koyuyor.
Climate Focus’tan Franziska Haupt, “Kâğıt üzerinde iyi görünen ama sistemi değiştirmeyen yüzeysel çözümlerle oyalanıyoruz” diyerek mevcut ekonomik düzenin ormansızlaşmayı ödüllendirdiğini vurguladı.
Umut Verici Gelişmeler
Karamsar tabloya rağmen umut verici adımlar da atılıyor. Brezilya, Başkan Lula döneminde Amazon’daki ormansızlaşmayı yavaşlatmayı başardı ve özel finansmanı güvence altına almak için yeni fonlar kurdu. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ise yeni arazi yasasıyla yerel halkın haklarını tanıdı.
Ayrıca Latin Amerika’daki ülkeler, çevresel hakları güvence altına alan Escazú Anlaşması’nı uygulamaya devam ediyor. COP30 zirvesi öncesinde 34 ülkenin açıkladığı “Orman Finansmanı Eylem Yol Haritası”, yıllık 58 milyar euroluk finansman açığını kapatmayı hedeflemektedir.
