Dart Misyonu: Asteroidlerin Yörüngesini Değiştirmek Mümkün mü?
Dart misyonu, insanlığın bir asteroidin yörüngesini değiştirebileceğini kanıtlayarak tarihe geçti. Ancak yeni araştırmalar, çarpmanın yalnızca Dimorphos’un değil, ana asteroid Didymos’un da Güneş etrafındaki yörüngesini etkilediğini ortaya koydu.
Illinois Üniversitesi Urbana–Champaign’den araştırmacılar, Didymos’un bir yıldızın önünden geçerken ışığını engellediği yaklaşık 6 bin olayı analiz ederek bu değişikliği saptadı. Çarpmanın sonucunda Didymos’un Güneş etrafındaki yörüngesel hızı saniyede 11,7 mikrometre azaldı.
Bilim insanları, gelecekte yapılacak görevlerde küçük uydu asteroidlerin hedef alınarak daha büyük asteroidlerin yörüngelerinin değiştirilebileceği görüşündeler. NASA’dan Thomas Statler, “Bu küçük bir değişiklik ama zamanla, küçük bir değişim bile büyük bir saptırma yaratabilir” ifadelerini kullandı.
Dart’ın çarpması, küçük asteroitten büyük miktarda taş ve toz bulutunu uzaya fırlattı. Bu materyalin momentumuyla Dimorphos’a bir itme sağlanarak yörüngesi 33 dakika kısaldı. Benzer bir etki, ikili sistemin Güneş etrafındaki yörüngesini de 0,15 saniye değiştirdi.
Rahil Makadia, bu değişikliğin saniyede 11,7 mikron veya saatte 1,7 inç olduğunu vurgulayarak, zamanla böyle küçük bir hareketin, Dünya’ya tehlikeli bir asteroidin çarpıp çarpmayacağını belirlemede önemli bir etki yaratabileceğine dikkat çekti.
NASA, Didymos’un Dünya’ya çarpma riski bulunmadığını, ancak bu tür kinetik çarpma tekniklerinin potansiyel tehlikeli asteroitlere karşı kullanılabileceğini açıklıyor. Kritik olan, Dünya’ya yakın cisimleri yeterince erken tespit etmek ve gerektiğinde müdahale edebilmektir.
NASA şu anda Near–Earth Object (NEO) Surveyor adlı teleskopu geliştiriyor. Bu teleskop, az görünür ışık yansıtan karanlık asteroidler ve kuyrukluyıldızlar gibi tespit edilmesi zor cisimleri bulmayı hedefliyor.
Johns Hopkins Üniversitesi’nden Dr. Nancy Chabot, şu anda Dart benzeri bir uzay aracının hazır olmadığını belirtti. YR4 adlı 90 metrelik bir asteroidin 2032’de Dünya’ya çarpma olasılığı kısa süre önce yüzde 3,2’den sıfıra düşürüldü. Bu durumda müdahale gerekmedi. Ancak olası bir tehlike anında aktif bir savunma seçeneği henüz mevcut değil.
