Grönland’da Buzul Eriyor; Jeofiziksel Değişim Hızlanıyor
Journal of Geophysical Research dergisinde yayımlanan bir araştırma, Grönland’ın altındaki ana kaya yapısının, üstteki büyük buz tabakasının erimesi nedeniyle baskı kaybettiğini ortaya koyuyor. Bu durum, Danimarka topraklarının “bükülmesine, sıkışmasına ve gerilmesine” neden oluyor. Grönland, bu süreçte yer yüzeyinde yatay olarak genişleyip daralmakta; bazı bölgelerde esneme görülürken, diğer bölgeler içe doğru çekiliyor.
Bu jeofiziksel değişim, yalnızca günümüz iklim değişikliğiyle sınırlı değil. Yaklaşık 20 bin yıl önce sona eren son Buzul Çağı’ndan bu yana eriyen buz kütleleri Grönland’ın şekillenmesine katkıda bulundu. Dünya’nın en büyük adası olan Grönland, tarih boyunca sürekli olarak yükselip daralırken, son yıllarda hızlanan erime süreci bu durumu daha belirgin hale getiriyor.
‘Gelecekte Değişkenlik Gösterilebilir’
Araştırmanın baş yazarı Danjal Longfors Berg, “Son yıllarda eriyen buzlar Grönland’ı dışa doğru itti ve yükselmeye neden oldu. Ancak bu durum, bazı bölgelerde yüzeyin küçülmesine yol açıyor,” açıklamasında bulundu. Berg, bu dinamiklerin gelecekte değişkenlik gösterebileceğini de vurguladı.
Grönland çevresindeki 58 GNSS istasyonundan elde edilen verilere göre, ada son 20 yılda her yıl yaklaşık iki santimetre kuzeybatıya doğru kayıyor. Bu ölçüm, bölgedeki tektonik hareketlerin etkilerini belirtmekte ve iklim değişikliğinin fiziksel sonuçlarını gözler önüne sermekte.
Kayıplar Üst Üste 28 Yıldır Devam Ediyor
2024 yılında Grönland Buz Tabakası toplam 90 gigaton (55 + 35) buz kaybetti. Bu, 2013’ten bu yana görülen en düşük yıllık kayıp olsa da, Grönland’ın ürettiğinden daha fazla buz kaybettiği 28. yılı temsil ediyor. Bu durumda buzullar hâlâ alarm veriyor.
Grönland Buz Tabakası, dünya tatlı su kaynaklarının en büyüğü konumundadır. Eğer bu buz tabakası tamamen erirse, dünya deniz seviyeleri 7,4 metre yükselebilir. Copernicus verilerine göre, deniz seviyesindeki her bir santimetrelik artış dünya genelinde yaklaşık altı milyon insanı kıyı taşkınları riski ile karşı karşıya bırakıyor.
