GOOGLE YENİ KUANTUM ALGORİTMASINI TANITTI
Google Quantum Yapay Zeka ekibi, 105 kübitlik Willow işlemcisi üzerinde çalıştırdıkları “Quantum Echoes” adlı yeni algoritmayı duyurdu. Bu algoritma, kuantum sistemlerinden alınan sonuçların yalnızca teorik değil, başka kuantum sistemlerinde de tekrarlanabilir olduğunu göstererek “doğrulanabilir kuantum üstünlüğü” sağladı.
Algoritma, “out-of-time-order correlator” (OTOC) adı verilen bir kuantum olgusuna dayanıyor. Bu yöntem, parçacık sistemlerinde girişim etkilerini ölçmeyi sağlıyor. Willow çipinin mimarisi sayesinde, klasik bilgisayarlarda hesaplanması imkânsız olan simülasyonlar saniyeler içinde gerçekleştirilebiliyor. Google, deneyin kuantum bilgisayarların fiziksel deneyleri modelleyebilen yeni bir algoritma türünü temsil ettiğini belirtti.
Google, algoritmanın işleyişini şöyle özetliyor: “Willow çipindeki kübitlere dikkatle hazırlanmış bir sinyal gönderiyoruz, ardından bir kübiti kasıtlı olarak bozuyoruz. Sonrasında sinyalin evrimini tersine çevirip geri dönen ‘yankıyı’ dinliyoruz.”
Bu “yankı”, kuantum dalgalarının yapılandırıcı girişim sayesinde güçlenerek ölçüm hassasiyetini artırıyor.
GERÇEK DÜNYADA İLK KUANTUM ALGORİTMASI
Bu gelişme, laboratuvar ortamında değil, gerçek dünyada doğrulanabilir ilk kuantum algoritması olarak kabul ediliyor. Google, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley ile birlikte yürüttüğü deneyde, 15 ve 28 atom içeren iki molekülün yapısını inceledi. Elde edilen sonuçlar, klasik Nükleer Manyetik Rezonans (NMR) verileriyle birebir örtüşmekle kalmayıp, NMR’nin tespit edemediği ek yapısal verileri de sağladı.
Şirket, kuantum destekli NMR teknolojisinin gelecekte ilaç keşfi, moleküler bağ analizi ve yeni malzeme tasarımı gibi alanlarda devrim yaratabileceğini vurguladı. Açıklamada, “Bu teknoloji, potansiyel ilaçların proteinlerle nasıl etkileşime girdiğini veya yeni batarya bileşenlerinin işleyişini anlamamıza yardımcı olabilir” denildi.
BİR TRİLYON ÖLÇÜM YAPILDI
Willow çipi, donanım açısından önemli bir sıçramayı temsil ediyor. 105 kübitlik işlemci, tek kübit işlemlerinde yüzde 99,97, dolanık kübit işlemlerinde yüzde 99,88, okuma işlemlerinde ise yüzde 99,5 doğruluk oranına ulaştı. Proje boyunca bir trilyon ölçüm gerçekleştirildi. Bu miktar, tüm kuantum bilgisayarlarında yapılmış ölçümlerin önemli bir kısmını oluşturuyor.
Google’ın hız ve doğrulukta elde ettiği bu başarı, kuantum simülasyonlarını bilimsel keşiflerde pratik bir araç haline getiriyor. Uzmanlar, bu durumu kimya ve fizik alanında “gerçek zamanlı keşif çağı”nın başlangıcı olarak değerlendiriyor. Google’ın açıklaması, şirketin IBM, Microsoft ve Baidu gibi rakiplerinin önünde bir adım atmasını sağlarken, bilim dünyası bu başarıyı temkinli bir iyimserlikle karşılıyor.
SADECE BULUT ÜZERİNDEN ERİŞİLEBİLİYOR
Şirket, Willow çipine yalnızca araştırma ortaklarının Quantum AI bulut platformu üzerinden erişim sağladığını belirtti. Google’ın bir sonraki hedefi, hatasız ve ölçeklenebilir “mantıksal kübit” sistemleri geliştirmek. Bu hedefe ulaşılması, kuantum bilgisayarların teoriden çıkıp endüstriyel devrimin yeni motoruna dönüşmesine olanak tanıyabilir.
Google’ın Nature dergisinde yayımlanan çalışması, kuantum hesaplamayı teoriden pratiğe taşımakta önemli bir adım niteliği taşıyor. Tıpkı teleskopun gökyüzünü, mikroskobun mikroskobik dünyayı görünür kılması gibi, Willow çipi de doğanın derinliklerini gözlemleyen bir “kuantum mikroskobu” işlevi görüyor.
