26 Ocak 2026’da Rusya Devlet Duması, güvenlik gerekçesiyle iletişim hizmetlerinin sınırlandırılmasını öngören yasa tasarısını ilk okumada kabul etti. Düzenleme, Federal Güvenlik Servisi’ne (FSB) yalnızca mobil iletişimi değil, sabit internet ve kablolu telefon hizmetlerini de tamamen durdurma yetkisi veriyor. Karar, ülkede dijital alan üzerindeki devlet kontrolünün yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
Tüm telekom altyapısı güvenlik kurumlarının kontrolünde
Tasarıya göre, FSB’nin talebi üzerine telekom operatörleri, başkanlık ve hükümet düzenlemelerinde belirtilen durumlarda iletişim hizmetlerini derhal kesmekle yükümlü olacak. Operatörler, bu kesintiler nedeniyle abonelere karşı sorumluluk taşımayacak. Sürecin ayrıntıları, Devlet Duması’nda kabul edilen yeni yetkiler kapsamında Rus basınında geniş yer buldu. Böylece, internet ve telefon altyapısı fiilen güvenlik kurumlarının anlık kararlarıyla yönetilebilecek bir sisteme bağlanıyor.
Geçici önlemden kalıcı uygulamaya
Rusya’da mobil internet kesintileri uzun süredir kullanılıyor. 2025 yılı sonunda ülke, mobil internet kapatmalarının toplam süresi bakımından dünya lideri konumuna geldi. On binlerce saati bulan kesintiler, neredeyse tüm nüfusu etkiledi ve birçok bölgede günlük rutinin parçası haline geldi. Yeni yasa, bu uygulamayı sabit hatlara da taşıyarak kapsamı genişletiyor. Konuya ilişkin değerlendirmeler, FSB’nin internet ve telefonları kapatma yetkisi başlığıyla uluslararası kamuoyuna yansıdı.
Güvenlik gerekçesi ve iç politika boyutu
Yetkililer, düzenlemeyi terörle mücadele ve ulusal güvenlik gerekçeleriyle savunuyor. Ancak uzmanlar, bu yetkilerin yalnızca dış tehditlere karşı değil, olası iç huzursuzluklar sırasında da kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Ekonomik yavaşlama, gelir kayıpları ve sosyal sorunların derinleştiği bir ortamda, iletişim kanallarının anında kapatılabilmesi, protesto ve koordinasyon imkanlarını ciddi biçimde sınırlayabilir. Bu yönüyle yasa, dijital denetimi kriz yönetimi aracına dönüştürüyor.
Operatörler ve kullanıcılar için belirsizlik
Yeni düzenleme, telekom şirketlerini de farklı bir konuma yerleştiriyor. Operatörler, güvenlik kurumlarının taleplerini yerine getirmek zorunda kalırken, abonelere karşı herhangi bir tazminat yükümlülüğünden muaf tutuluyor. Bu durum, hizmet sürekliliği konusunda kullanıcıların hukuki güvencelerini zayıflatıyor. Uygulamanın teknik ve hukuki sınırlarının belirsizliği, kesintilerin hangi ölçütlere göre yapılacağına dair soru işaretlerini artırıyor.
Dijital denetimde yeni aşama
Eleştirmenlere göre, sabit internetin ve telefon hatlarının da kapsama alınması, Rusya’da dijital kontrol mimarisinin tamamlandığına işaret ediyor. İnternet erişimi, bilgiye ulaşmanın ötesinde, ekonomik faaliyetler ve günlük yaşam için de temel bir unsur haline gelmiş durumda. Bu nedenle kesintilerin yaygınlaşması, yalnızca ifade özgürlüğünü değil, ticaret ve sosyal hayatı da doğrudan etkileyebilir. Gelişmeler, yasa tasarısının ilk okuma süreci üzerinden kamuoyunda yoğun biçimde tartışılıyor.
FSB’ye verilen bu yetkiler, Rusya’da dijital alanın artık teknik bir altyapı olmaktan çıkıp, doğrudan siyasi ve güvenlik stratejisinin parçası haline geldiğini gösteriyor. İnternet ve telefonun merkezi biçimde kontrolü, ülkede “dijital tasma” benzetmelerinin neden giderek daha sık kullanılmaya başlandığını da açıklıyor.
